كوفه براى آن حضرت پس از اعلام آمادگى شيعيان براى تشكيل حكومت اسلامى « 1 » دليل روشنى است بر اينكه قيام او براى تشكيل حكومت عدل اسلامى بوده است . قيام‌هاى علويين در طول تاريخ اسلام در برابر حكّام ظالم بنى اميّه و بنى عبّاس نيز در همين راستا ارزيابى مىشود . افزون بر اين در عصر خلفاى بنى عبّاس و بنى اميّه ، غالباً امامان اهل بيت عليهم السلام يا در زندان بودند و يا در تبعيد و يا در خانه‌هايشان تحت نظر ، و تمام اين امور به جهت آن بود كه حاكمان ستمگر وقت از قيام آنها براى تشكيل حكومت اسلامى بيم داشتند . قبول ولايت‌عهدى از سوى امام على بن موسى الرضا عليه السلام - هر چند تحت فشار مأمون و براى جهات سياسى صورت گرفت - نشانى ديگر از توجّه امامان اهل بيت عليهم السلام به مسألهء تشكيل حكومت اسلامى است . انتظار حكومت جهانى مهدى عليه السلام : همهء مسلمانان به قيام شخصى به نام مهدى از دودمان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله عقيده دارند و روايات فراوانى از طرق فريقين ( اهل سنّت و شيعه ) در اين زمينه نقل شده « 2 » ، تا آنجا كه بعضى از دانشمندان اهل سنّت كتابى تحت عنوان « تواتر روايات مهدى » تأليف كرده‌اند . « 3 » در حديثى كه عبد اللَّه بن عمر از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىكند ، آمده است : « لو لم يبق من الدّنيا إلّا يوم لطوّل اللَّه ذلك اليوم حتّى يبعث فيه رجلًا منّي أو من أهل بيتي ، يواطئ اسمه اسمي ، و اسم أبيه اسم أبي يملأ الارض قسطاً و عدلًا كما ملئت ظلماً و جوراً ؛ اگر از عمر اين دنيا ، بيش از يك روز نماند خدا آن را آن قدر طولانى مىسازد تا مردى از خاندان مرا مبعوث بدارد . او هم نام من و پدرش هم نام پدرم مىباشد ، او زمين را پر از عدل و داد مىكند همانگونه كه از ظلم و جور پر گشته است » . « 4 » * * * در احاديث اهل سنّت و نيز تشيّع موارد فراوانى به چشم مىخورد كه اثبات مىكند در آينده ، حكومت اسلامى فراگير شده و زمين پر از عدل و داد خواهد گشت ، همچنانكه ظلم و جور سراسر آن را فرا گرفته است و البتّه اين اتفاق نظر نيز به چشم مىخورد كه اين مسأله در آخر الزمان به وقوع خواهد پيوست و آنچه در احاديث گوناگون در اين باره به گونه‌اى مختلف به چشم مىخورد مسألهء پيدايش قسط و عدل فراگير جهانى است . برخى از مهمترين تعابير در اين مورد را در احاديث نبوى مورد توجّه قرار مىدهيم .

--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ ابن عساكر ( شرح حال امام حسين عليه السلام ) ، ص 194 ، ح 249 ؛ عاشورا ، ريشه‌ها ، انگيزه‌ها ، رويدادها ، پيامدها ، ص 262 - 254 . ( 2 ) . ر . ك : پيام قرآن ، ج 9 ، ص 423 . ( 3 ) . در اين باره كتاب‌هاى فراوان و نيز فصول برخى از كتاب‌ها در اين موضوع ، به چشم مىخورد ، از جمله كتاب : التوضيح فى تواتر ما جاء فى المنتظر و الدجال و المسيح ، تأليف شوكانى انديشمند معروف اهل سنّت . ( 4 ) . سنن ابى داوود ، ج 2 ، ص 309 . ( البتّه به تصريح برخى از بزرگان « اسم أبيه اسم ابنى » صحيح است كه مطابق با عقيدهء شيعه مىشود . يعنى محمّد بن الحسن ؛ ر . ك : پيام قرآن ، ج 9 ، ص 430 ) .