بازگردانده شود ؟ و در هر حال ، حكم فرزند حاصل از تلقيح چيست ؟ آيا از صاحب نطفه و زنى كه در رحم او پرورش يافته ارث مىبرد ؟ آيا آنها متقابلًا از وى ارث مىبرند ؟ با چه كسانى محرم است ؟ 4 . تزريق خون : آيا تزريق خون غير مسلمان به مسلمان و بالعكس جايز است ؟ تزريق خون مرد نامحرم به زن بيگانه و بالعكس چه حكمى دارد ؟ حكم خريد و فروش خون براى اهداف بالا چيست ؟ با توجّه به اين كه مسألهء انتقال و تزريق خون در عصر و زمان ما بسيار مهم است ، تا آنجا كه اگر متوقّف شود ، زندگى بسيارى از بيماران نيز به خطر مىافتد . 5 . كنترل جمعيّت : آيا جلوگيرى از افزايش نسل مسلمانان و كنترل جمعيّت جايز است ؟ با توجّه به حديث معروف نبوى : « تَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَداً فِي الْقِيامَةِ . . . » « 1 » و آيهء شريفهء « وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ » « 2 » كه جمعيّت زياد را نعمت دانسته و به جهت آن منّت نهاده است ، آيا پيامبر صلى الله عليه و آله به جمعيّت فراوان فقير و ناتوان مباهات و افتخار خواهد كرد ، يا به مسلمانانى كه از نظر كيفيت در حدّ بالايى باشند و در صورت جواز كنترل جمعيّت ، آيا فقط عقيم كردن به صورت موقّت جايز است ، يا عقيم دائم نيز مجاز مىباشد ؟ مخصوصاً كه اين كار غالباً مستلزم نظر و لمسِ غير مجاز مىباشد ، حتّى اگر پزشك هم جنس باشد ، به ويژه اگر بپذيريم كه چنين جلوگيرىهايى مصداق تضييع نطفه محسوب مىشود ، زيرا نطفه منعقد شده و سپس از بين مىرود ، چرا كه به جايگاه اصلىاش نمىرسد و بالاخره با توجّه به اين كه بستن لوله‌ها نوعى نقص عضو به شمار مىرود ، اين كار چه حكمى دارد ؟ 6 . آيا مىتوان قلب انسانى كه در آستانهء مرگ است را گرفت ( مثلًا مغز بر اثر تصادف متلاشى شده ولى قلب از كار نيفتاده است ) و به انسان ديگرى كه بدون پيوند قلب قطعاً مىميرد ، پيوند زد ؟ مخصوصاً اگر اين كار مرگ شخص اوّل را سرعت بخشد ، هر چند نفر دوم را از مرگ نجات مىدهد . آيا جلب رضايت صاحب عضو در مواردى كه امكان دارد ، يا اولياى او لازم است ؟ 7 . هرگاه باقى ماندن جنين و سپس تولّد آن به صورت طبيعى براى جان مادر ، يا سلامتى او خطر جدى داشته باشد ، آيا سقط جنين و ختم حاملگى جايز است ؟ در صورت جواز ، در چه زمانى از دوران باردارى مجاز خواهد بود ؟ قبل از حلول روح ، يا حتّى پس از آن ؟ 8 . در صورتى كه با آزمايشات جديد اطمينان پيدا كنيم كه جنين ناقص الخلقه به دنيا خواهد آمد ، و موجود بسيار مزاحمى براى ديگران خواهد بود ، سقط وى چه حكمى دارد ؟ 9 . تجميد انسان‌هاى مبتلا به بيمارىهاى لاعلاج ، به اميد يافتن روش معالجهء آنها در آينده - همان گونه كه در برخى از كشورها مرسوم است - چه حكمى دارد ؟ بر فرض جواز ، حكم اموال و همسرش چه مىشود ؟ زيرا نه ظاهراً زنده است و نه حقيقتاً مرده

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 14 ، ابواب مقدّمات النكاح ، باب 1 ، ح 2 . ( 2 ) . اسراء ، آيهء 6 .