الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

26

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

مسائل فقهى تصميم بگيرند . و اگر خداوند توفيق را رفيق سازد كه بر اين هدف تا پايان جامهء عمل بپوشانيم به يقين خدمتى به پيشرفت علم فقه و كمك شايان توجهى به تقريب مذاهب اسلامى خواهد بود . پيش نيازها : بعد از اخذ چنين تصميمى ، از گروهى از محققان آگاه وفضلاى حوزه علميه براى شركت در اين امر مهم ( تأليف دائرة المعارف فقهى بر اساس فقه مقارن ) دعوت شد تا اين كار مهم به صورت گروهى انجام گيرد . سپس بر اين شديم كه پيش از ورود در مباحث فقهى ، يك سلسله مباحث ضرورى به عنوان " پيش نيازها " در جلد اول كه در واقع مدخل مباحث فقه مقارن است ، مطرح كنيم . مجموعهء اين مباحث كه بايد به عنوان مقدمات ضرورى براى بحث هاى فقهى به آن نگاه كرد خود كتاب مستقلى را تشكيل داد و ما معتقديم كه هر فقيهى مخصوصا در بررسى فقه مقارن از غور در اين مباحث بى نياز نيست و آنها را تحت بيست عنوان در كتابى كه هم اكنون در دسترس شماست ، آورده ايم : 1 - تعريف فقه در لغت واصطلاح فقها . 2 - اهميت فقه از نظر آيات وروايات اسلامى . 3 - گستردگى قلمروى فقه اسلامى وشمول آن به تمام زواياى حيات فردى واجتماعى . 4 - برترى هاى فقه اسلامى بر " قوانين وضعى وعرفى " . 5 - ادوار مختلف فقه اسلامى ( فقه شيعه ، وفقه اهل سنت ) . 6 - منابع استنباط از ديدگاه فقهاى اسلامى ( ديدگاه هر يك از دو مذهب به طور جداگانه ) . 7 - عدم وجود خلأ قانونى در فقه اسلامى . 8 - انفتاح باب اجتهاد در هر عصر و زمان و نظرات مختلف دانشمندان اسلام در اين زمينه . 9 - نقش زمان ومكان در استنباط احكام وتأثير گذارى اين دو در آراى فقهى . 10 - علوم پيش نياز براى استنباط فقيه كه مجموعا چهارده علم را تشكيل مىدهد . 11 - عوامل اختلاف آراى فقها ، امرى كه مورد سؤال بسيارى از باحثين است .