راوى به لغت عرب ، كثرت راويان ، قلّت واسطه‌ها ، ظهور قوىتر روايت ، عين الفاظ پيامبر بودن روايت ( در مقابل نقل به معنا ) و قولى بودن روايت ( در مقابل حكايت فعل پيامبر ) . « 1 » با توجّه به اينكه بسيارى از اين مرجّحات ، منصوص در روايات نمىباشند قبول آن بر اين اساس است كه آيا در قبول مرجّحات ، از موارد منصوص ( مواردى كه در متن اخبار آمده است ) مىتوان تعدّى كرد يا خير ؟ و امّا اگر ميان دو روايت ، تعادل برقرار باشد و هيچ يك بر ديگرى مزيّتى نداشته باشد ، در اين صورت نظرات گوناگونى مطرح شده ، برخى معتقد به سقوط هر دو روايت از حجيّت‌اند كه در نتيجه به اصول عمليّه بايد رجوع كرد ؛ زيرا با سقوط دليل اجتهادى به اصل عملى رجوع مىشود گروهى ديگر قائل به عدم تساقط دو روايت شده‌اند . برخى از اين گروه معتقد به احتياط شده‌اند و برخى قائل به توقّف و عدّه‌اى عقيده به تخيير دارند . « 2 » شرح اين مباحث در كتب معروف و مبسوط اصولى آمده است . * * * منابع و مآخذ 1 . قرآن كريم . 2 . نهج البلاغه ، ( با تحقيق دكتر صبحى صالح ) . 3 . آلاء الرحمن فى تفسير القرآن ، شيخ محمّد جواد بلاغى ، مركز الطباعة و النشر فى مؤسّسة البعثه ، چاپ اوّل ، 1420 ق . 4 . ابطال القياس ، ابن حزم اندلسى . 5 . اتحاف ذوى البصائر ( شرح روضة الناظر ) فى اصول الفقه ، دكتر عبد الكريم بن على بن محمّد النمله ، مكتبة الرشد ، رياض ، 1422 ق . 6 . الاتقان فى علوم القرآن ، جلال الدّين سيوطى ، چاپ دوم ، منشورات رضى . 7 . اجود التقريرات ، تقريرات درس آية اللَّه ميرزا محمّد حسين نايينى ، سيّد أبو القاسم خويى ، كتابفروشى مصطفوى ، قم . 8 . الاحكام فى الاصول الاحكام ، سيف الدّين أبو الحسن على بن على بن محمّد آمدى ، دار الكتب العلميّه . 9 . احكام القرآن ، أبو بكر احمد بن على رازى جصّاص ، دار الكتب العلميّه ، بيروت ، چاپ اوّل ، 1415 . 10 . الادلة العقليّه و علاقتها بالنقليّه ، دكتر محمّد سعيد شحّاته . 11 . الاصابة فى تمييز الصحابة ، ابن حجر عسقلانى ، دار احياء التراث ، بيروت ، چاپ اوّل . 12 . ارشاد الفحول ، محمّد بن على بن محمّد شوكانى ، تحقيق احمد عزّ و عِنانه ، دار الكتاب العربى ، بيروت ، چاپ دوم ، 1421 ق . 13 . الاصول العامة للفقه المقارن ، سيّد محمّد تقى حكيم ، تحقيق مجمع جهانى اهل بيت عليهم السلام قم ، چاپ دوم ، 1418 ق . 14 . اصول الفقه ، شيخ محمّد رضا مظفر ، دار النعمان ، نجف اشرف ، چاپ دوم ، 1386 ق . 15 . اصول الفقه الاسلامى ، محمّد ابو زهره ، دار الفكر العربى ، 1377 ق . 16 . الكافى ، أبو جعفر محمد بن يعقوب كلينى ، مصحح : على اكبر غفارى ، دار الاضواء ، بيروت ، 1405 ق .

--> ( 1 ) . رسائل ( فرائد الاصول ) ، ص 449 ؛ كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 392 . ( 2 ) . روضة الناظر ، ج 2 ، ص 366 ؛ رسائل ، ج 2 ، ص 760 .