الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
432
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
زيرا ( بعضى از آيات ) قرآن تاب معانى مختلف و امكان تفسيرهاى گوناگون دارد تو چيزى مىگويى و آنها چيز ديگر ( و سخن به جايى نمىرسد ) » ؛ ( لَا تُخَاصِمْهُمْ بِالْقُرْآنِ ، فَإِنَّ الْقُرْآنَ حَمَّالٌ « 1 » ذُو وُجُوهٍ ، تَقُولُ وَيَقُولُونَ ) اين يك واقعيت است كه بعضى آيات قرآن متشابهاند كه آنها را مىتوان بر معانى مختلف و گاه متضاد حمل كرد در حالى كه آيات محكمات و غير متشابه را مىتوان تفسير كرد ؛ ولى افرادى كه دنبال اغراض خاصى هستند بدون مراجعه به آيات محكمات ، آيات متشابه را بر اهداف انحرافى خود تطبيق مىكنند ؛ مثلًا قرآن مجيد در آيهء 22 و 23 سورهء قيامت مىفرمايد : « « وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ » ؛ ( آرى ) در آن روز صورتهايى شاداب و مسروراند و به ( الطاف ) پروردگارشان مىنگرند » گروهى اين آيه را چنين تفسير كردهاند كه روز قيامت خدا را با چشم سر مىتوان ديد در حالى كه قرآن در آيهء محكمش مىگويد : « « لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ » ؛ چشمها او را نمىبينند » . « 2 » و در داستان موسى پس از آن كه عرضه داشت : « « رَبِّ أَرِني أَنْظُرْ إِلَيْكَ » ؛ پروردگارا ! خودت را به من نشان ده تا تو را ببنيم » فرمود : « « لَنْ تَراني » ؛ هرگز مرا نخواهى ديد » . « 3 » بدون شك قرآن به لسان عربى مبين نازل شده ولى از آنجا كه آيات قرآن جنبهء عموميت و كليت دارد و غالباً دست روى مصاديق نگذاشته افراد مغرض كه اهداف خاصى دارند با استفاده از روش تفسير به رأى آن را بر مقاصد خود حمل مىكنند و سبب گمراهى خود و ديگران مىشوند ؛ ولى سنّت پيغمبر در بسيارى از موارد انگشت روى مصداقها گذارده ؛ مصداقهايى كه حتى افراد لجوج و بهانهجو نمىتوانند بر آن خرده بگيرند كه نمونهء آن را در پايان همين
--> ( 1 ) . « حمّال » چيزى كه تاب معانى مختلفى دارد ( 2 ) . انعام ، آيهء 103 ( 3 ) . اعراف ، آيهء 143