الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
42
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
وَاسْتِنَامَتِكَ « 1 » وَحُسْنِ الظَّنِّ مِنْكَ ، فَإِنَّ الرِّجَالَ يَتَعَرَّضُونَ لِفِرَاسَاتِ الْوُلَاةِ بِتَصَنُّعِهِمْ « 2 » وَحُسْنِ خِدْمَتِهِمْ ، وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ النَّصِيحَةِ وَالْأَمَانَةِ شَيْءٌ ) . اين يك واقعيت مهم است ، كسانى كه در پى احراز مقامات بالا هستند سعى مىكنند خود را در نظر زمامداران افرادى امين ، پركار ، هوشيار و فعال نشان بدهند تا از اين طريق توجّه آنها را به خود جلب كنند و چون بر مركب مراد سوار شدند دست به سوء استفاده و خيانت بزنند . به همين دليل نبايد به ظاهر سخنان و اعمالى را كه در آغاز كار انجام مىدهند دلخوش كرد . همچنين حسن ظن و اعتماد شخصى و اعتقاد به هشيارى خويشتن را در اينگونه موارد بايد كنار گذاشت و براى حسن انتخاب كارگزاران و معاونان و منشيان و مانند آنها به سراغ معيارهاى ديگرى رفت ؛ معيارهايى كه كاملًا قابل اعتماد و كمتر خطاپذير است ؛ همان معيارهايى كه امام در جملههاى بعد به آن اشاره فرموده است . مىفرمايد : « آنها را از طريق مقاماتى كه براى حاكمان صالح پيش از تو داشتهاند بيازماى » ؛ ( وَلَكِنِ اخْتَبِرْهُمْ بِمَا وُلُّوا لِلصَّالِحِينَ قَبْلَكَ ) . اين مسأله معيار بسيار اطمينانبخشى است ، هرگاه ديدى فلان شخص سالها با حكومتهاى صالح همكارى داشته و مورد قبول آنها بوده مىتوان فهميد كه او شخص لايق و درستكارى است ؛ ولى اگر در پروندهء زندگى او همكارى با ناصالحان و قبول پستهايى از سوى زمامداران سوء وجود داشته باشد بايد از او صرف نظر كرد .
--> ( 1 ) . « استِنامَة » به معناى آرامش و اعتماد و اطمينان است . از ريشهء « نوم » به معناى خواب گرفته شده ، زيراانسان در حالت خواب به آرامش دست مىيابد ( 2 ) . « تَصَنُّعْ » به معناى ظاهرسازى و تلاش براى خوب نشان دادن شخص يا چيزى است . از ريشهء « صنع » و « صنعت » گرفته شده و هنگامى كه به باب تفعل مىرود به معناى تكلف براى ساختن چيزى است