مِنْ عَبْدِ اللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِيسُفْيَانَ : أَمَّا بَعْدُ ، فَقَدْ عَلِمْتَ إِعْذَارِي فِيكُمْ ، وَإِعْرَاضِي عَنْكُمْ ، حَتَّى كَانَ مَا لَابُدَّ مِنْهُ وَلَا دَفْعَ لَهُ ؛ وَالْحَدِيثُ طَوِيلٌ ، وَالْكَلَامُ كَثِيرٌ ، وَقَدْ أَدْبَرَ مَا أَدْبَرَ ، وَأَقْبَلَ مَا أَقْبَلَ . فَبَايِعْ مَنْ قِبَلَكَ ، وَأَقْبِلْ إِلَيَّ فِي وَفْدٍ مِنْ أَصْحَابِكَ . وَالسَّلَامُ . ترجمه اين نامه‌اى است از سوى بندهء خدا على اميرمؤمنان به معاويه فرزند ابوسفيان . اما بعد ( از حمد و ثناى الهى ) ( اى معاويه ) از اتمام حجتم دربارهء شما و اعراضم از شما به خوبى آگاهى دارى تا آنجا كه آن حادثه‌اى كه چاره‌اى از آن نبود واقع شد و راهى براى دفع آن نبود ( اشاره به ماجراى قتل عثمان است ) . اين داستان ، طولانى است و سخن در اينجا فراوان است . گذشته گذشته است و آينده روى آورده ( بنابراين سخن دربارهء اين‌گونه مسائل را بگذار ) اكنون تو مأمورى از تمام كسانى كه نزد تو هستند براى من بيعت بگيرى « 1 » و با گروهى از يارانت ( براى بيعت مستقيم با من ) به سوى من بيا والسلام . شرح و تفسير اين نامه پانزدهمين و آخرين نامه‌اى است كه در نهج‌البلاغه خطاب به معاويه

--> ( 1 ) . اين نكته قابل توجّه است كه بيعت در لغت عرب امرى طرفينى است ؛ همان‌گونه كه بيعت كردن از سوىمردم با پيغمبر اكرم در قرآن مطرح شده ، بيعت كردن از سوى پيغمبر نيز مطرح است ؛ يعنى هم به بيعت و هم به قبول بيعت هر دو بيعت كردن اطلاق شده است . اين معنا در آيهء 12 سورهء ممتحنه در مورد بيعت زنان با پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به خوبى منعكس است