يُحاسِبُ فِيهِ نَفْسَهُ في حَياتِهِ * وَيَتْرُكُهُ نَهْباً لِمَنْ لا يُحاسِبُهُ آيا دوران زندگى جز تغييرات و حوادث ناگوار و شادىهاى زوال‌پذير و مصيبت‌ها چيز ديگرى هست ؟ جوان مىگويد : اموالم را به ثمر رساندم در حالى كه آنچه را به ثمر رسانده براى وارث مىنهد . خودش با دقت در حيات خود اموالش را محاسبه مىكند ؛ ولى آن را به صورت اشياى غارت‌شده‌اى براى كسانى مىگذارد كه حساب و كتابى در آن ندارند . « 1 » سپس در چهارمين نكته براى تأكيد بر نكتهء قبل مىفرمايد : « اين دنيا سراى متغير و متحولى است ( و هر روز به دست گروهى مىافتد ) » ؛ ( وَأَنَّ الدُّنْيَا دَارُ دُوَلٍ « 2 » ) . همان‌گونه كه قرآن مجيد مىفرمايد : « « وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ » ؛ و ما اين روزها ( ى پيروزى و شكست ) را در ميان مردم مىگردانيم ( و اين طبيعت زندگى دنياست ) » . « 3 » تاريخ جهان و حتى تاريخ معاصر و آنچه با چشم خود در زندگى كوتاهمان ديده‌ايم گواه اين معناست ؛ پيرمردهايى را سراغ داريم كه گاه چندين شاه ، نخست وزير و رئيس جمهور را در عمر خود ديده‌اند كه يكى پس از ديگرى بر اريكهء قدرت تكيه زده‌اند . آن‌گاه در پنجمين و آخرين اندرز مىفرمايد : « آنچه از مواهب دنيا ، قسمت توست به سراغ تو مىآيد ، هرچند ضعيف باشى و آنچه بر زيان توست گريبانت

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 18 ، ص 60 ( 2 ) . « دُوَل » جمع « دَولة » به معناى چيزى است كه در حال تغيير و گردش و انتقال از كسى به ديگرى است و حكومت را از اين جهت دولت گفته‌اند كه هر چند صباحى دست شخص يا اشخاصى است ( 3 ) . آل عمران ، آيهء 140