الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
355
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
توجّه به اين نكته لازم است كه نهى از مسافرت كه در كلام امام آمده نهى تحريمى است ، بنابراين زمانى كه نماز جمعه واجب تعيينى باشد مسافرت حرام است مگر اينكه نماز جمعه را بخواند جز در مواردى كه عذرى شرعى باشد . مرحوم صاحب جواهر بعد از اشاره به اين مسأله مىگويد : اختلافى در اين مسأله نيافتهايم كه بعد از زوال خورشيد ، سفر كردن قبل از اداى نماز جمعه حرام است . تنها از « قطب راوندى » كراهت نقل شده كه ممكن است او هم منظورش از اين تعبير حرمت باشد . « 1 » سپس در بيست و هفتمين توصيه مىفرمايد : « در تمام كارهايت فرمان خدا را اطاعت كن ، زيرا اطاعت خداوند بر ساير امور برترى دارد » ؛ ( وَأَطِعِ اللَّهَ فِي جَمِيعِ أُمُورِكَ ، فَإِنَّ طَاعَةَ اللَّهِ فَاضِلَةٌ عَلَى مَا سِوَاهَا ) . اين دستور جامعى است كه همهء مسائل زندگى انسان را فرا مىگيرد و دليلى كه امام براى آن ذكر كرده دليل بسيار روشنى است ، زيرا وظيفهء اصلى ما اطاعت خداوند است و تمام اطاعتهاى ديگر مانند اطاعت از پيامبر و اولواالامر و در مواردى اطاعت والدين ، همه به اطاعت خداوند باز مىگردد و اينكه امام مىفرمايد : « از هر چيزى برتر است » براى اين است كه سبب سعادت انسان در دنيا و آخرت و سامان يافتن تمام امور زندگى مىگردد . امام عليه السلام در بيست و هشتمين و بيست و نهمين توصيه عبادات واجب و مستحب را عنوان مىكند و دستور دقيقى مىدهد ، مىفرمايد : « در انجام عبادت ، نفس خود را بفريب ( و آن را رام ساز ) و با آن مدارا كن و خويشتن را بر آن مجبور نساز ، بلكه بكوش آن را در وقت فراغت و با نشاط بجا آورى » ؛ ( وَخَادِعْ نَفْسَكَ فِي الْعِبَادَةِ ، وَارْفُقْ بِهَا وَلَا تَقْهَرْهَا ، وَخُذْ عَفْوَهَا « 2 » وَنَشَاطَهَا ) .
--> ( 1 ) . جواهرالكلام ، ج 11 ، ص 282 ( 2 ) . « عَفْو » در لغت معانى مختلفى دارد ، يكى از معانى آن مقدار اضافى چيزى است و در اينجا اشاره به اوقات فراغت است