الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
331
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
69 و من كتاب له عليه السلام إلَى الْحارِثِ الْهَمْداني از نامههاى امام عليه السلام كه به حارث همدانى است . « 1 » نامه در يك نگاه همانگونه كه ابن ميثم بحرانى رحمه الله اشاره كرده اين نامه مجموعهاى است از نصايح و اندرزها و اوامر و نواهى و دستوراتى براى بهتر زيستن در جهات
--> ( 1 ) . سند نامه : مرحوم خطيب نويسندهء كتاب مصادر از دو قرينه استنباط مىكند كه اين نامه در كتابهاى ديگرى جز نهجالبلاغه ( هر چند بعد از سيّد رضى ) بوده است . نخست اينكه مرحوم بحرانى در شرح نهجالبلاغه بعد از ذكر اين نامه مىگويد : آنچه را مرحوم سيّد رضى آورده بخشى از نامهاى طولانى است كه به حارث همدانى نوشته و مجموعهاى از اوامر و نواهى و تعليم مكارم اخلاق و محاسن آداب است . دوم اينكه مرحوم آمدى ( متوفاى 550 ) بخشهايى از اين نامه را در چند مورد از كتاب غررالحكم آورده و با توجّه به تفاوتهايى كه نقل آمدى با نقل نهجالبلاغه دارد چنين استنباط مىشود كه او هم دسترسى به منبع ديگرى داشته است ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 3 ، ص 467 )