الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

315

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

رسيده‌اند كه ملاقات چهره به چهره تأثير فوق‌العاده‌اى در جذب افراد و فرونشاندن آتش خشم آنها و برآوردن حاجاتشان دارد . شبيه همين معنا در نامهء مالك اشتر ( نامهء 53 ) آمده است آنجا كه مىفرمايد : « وَأَمَّا بَعْدُ فَلَا تُطَوِّلَنَّ احْتِجَابَكَ عَنْ رَعِيَّتِكَ فَإِنَّ احْتِجَابَ الْوُلَاةِ عَنِ الرَّعِيَّةِ شُعْبَةٌ مِنَ الضِّيقِ وَقِلَّةُ عِلْمٍ بِالْأُمُورِ ؛ و اما بعد هيچ گاه خود را در زمانى طولانى از رعايا پنهان مدار زيرا پنهان ماندن زمامداران از چشم رعايا موجب نوعى محدوديت و كم‌اطلاعى نسبت به امور ( كشور ) مىشود » . آن‌گاه امام در ششمين دستور مىفرمايد : « دربارهء اموالى كه نزد تو از مال‌اللَّه جمع شده دقت كن و آن را به مصرف عيالمندان و گرسنگانى كه نزد تو هستند برسان آن‌گونه كه دقيقا به دست فقرا و نيازمندان برسد و ما زاد آن را نزد ما بفرست تا ميان نيازمندانى كه در اينجا هستند تقسيم كنيم » ؛ ( وَانْظُرْ إِلَى مَا اجْتَمَعَ عِنْدَكَ مِنْ مَالِ اللَّهِ فَاصْرِفْهُ إِلَى مَنْ قِبَلَكَ مِنْ ذَوِي الْعِيَالِ وَالْمَجَاعَةِ ، مُصِيباً بِهِ مَوَاضِعَ الْفَاقَةِ وَالْخَلَّاتِ « 1 » ، وَمَا فَضَلَ عَنْ ذَلِكَ فَاحْمِلْهُ إِلَيْنَا لِنَقْسِمَهُ فِيمَنْ قِبَلَنَا ) . اين تعبير نشان مىدهد كه اموال خراجيه و زكات كه از يك محل گردآورى مىشود بايد بخش مهمى از آن صرف نيازمندان محل گردد و آنچه اضافه مىماند به مركز حكومت ارسال تا در نيازمندىهاى آن مركز صرف شود . البتّه ممكن است سؤال شود كه پس چگونه در حالات پيامبراكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « كَانَ رَسُولُ اللَّهِ يَقْسِمُ صَدَقَةَ أَهْلِ الْبَوَادِي فِي أَهْلِ الْبَوَادِي وَصَدَقَةَ أَهْلِ الْحَضَرِ فِي أَهْلِ الْحَضَرِ ؛ رسول خدا زكات باديه نشينان را در ميان محرومان آنها تقسيم مىكرد و زكات شهرنشينان را در ميان محرومان آنها » . « 2 » يعنى به جاى

--> ( 1 ) . « الخَلّات » جمع « خَلّه » به معناى فقر و از ريشهء « خلل » گرفته شده است ، زيرا افراد فقير خللى در زندگانىآنها وجود دارد ( 2 ) . كافى ، ج 3 ، ص 554 ، ح 8