برسند ، زيرا تمام مردم وابسته به خراج و خراج گزاران هستند و بايد توجّه تو در عمران و آبادى زمين بيش از توجهت به جمع‌آورى خراج باشد ، چون خراج جز با آبادانى به‌دست نمىآيد و آن كس كه بخواهد خراج را بدون عمران و آبادانى طلب كند شهرها را ويران و بندگان خدا را هلاك نموده و پايه‌هاى حكومتش متزلزل خواهد شد ، به گونه‌اى كه بيش از مدت كمى دوام نخواهد داشت ، بنابراين اگر رعايا از سنگينى خراج و يا آفت زدگى يا خشك شدن آب چشمه‌ها يا كمىِ باران و يا دگرگونى زمين بر اثر آب گرفتگى ( و فساد بذرها ) يا تشنگى شديد زراعت ( و به دنبال آن كمبود محصول ) به تو شكايت كنند ، خراج آنها را به مقدارى كه اميد دارى كار آنها را اصلاح كند و بهبود بخشد ، تخفيف ده . هرگز تخفيف هزينه‌هايى كه به آنها مىدهى بر تو گران نيايد ، زيرا آن ذخيره‌اى خواهد بود كه از طريق عمران كشورت به تو باز مىگردانند و حكومت تو را زينت مىبخشند و اضافه بر آن از تو به نيكى ياد مىكنند و به سبب گسترش عدالت از سوى تو در ميان آنها ( و رضايت آنان از حكومتت ) از آنان خرسند خواهى شد . اين در حالى است كه مىتوانى با تقويت آنها از طريق ذخيره‌اى كه نزدشان نهاده‌اى آنان را آسوده خاطر سازى و به جهت عدالت و مهربانى كه آنها را به آن عادت داده‌اى نسبت به آنان مطمئن باشى . و بسيار مىشود كه در آينده براى تو گرفتارىهايى پيش مىآيد كه اگر در دفع آن گرفتارىها بر اين رعايا تكيه كنى آنها با طيب خاطر آن را پذيرا مىشوند ( و در حل مشكل به تو يارى مىدهند ) زيرا عمران و آبادى ، هر چه بر آن نِهى تحمل مىكند . ويرانى زمين تنها به علت فقر صاحبان آن حاصل مىشود و فقر آنها تنها به سبب توجّه زمامداران به جمع مال و زراندوزى و بدگمانى به بقاى حكومتشان و كم عبرت گرفتن ( از سرنوشت زمامدارانِ پيشين ) خواهد بود .