الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
25
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
بهسوى خيانت دراز كند و مأموران مخفىات متفقاً نزد تو بر ضد او گزارش دهند به همين مقدار به عنوان گواه و شاهد قناعت كن و مجازاتِ بدنى را در حق او روا دار و به مقدارى كه در كار خود خيانت كرده كيفر ده سپس ( از نظر روانى نيز او را مجازات كن و ) وى را در مقام خوارى بنشان و داغ خيانت را بر او نه و قلادهء ننگ اتهام را به گردنش بيفكن ( و او را چنان معرفى كن كه عبرت ديگران گردد ) » ؛ ( فَإِنْ أَحَدٌ مِنْهُمْ بَسَطَ يَدَهُ إِلَى خِيَانَةٍ اجْتَمَعَتْ بِهَا عَلَيْهِ عِنْدَكَ أَخْبَارُ عُيُونِكَ ، اكْتَفَيْتَ بِذَلِكَ شَاهِداً فَبَسَطْتَ عَلَيْهِ الْعُقُوبَةَ فِي بَدَنِهِ ، وَأَخَذْتَهُ « 1 » بِمَا أَصَابَ مِنْ عَمَلِهِ ، ثُمَّ نَصَبْتَهُ بِمَقَامِ الْمَذَلَّةِ ، وَوَسَمْتَهُ بِالْخِيَانَةِ ، وَقَلَّدْتَهُ عَارَ التُّهَمَةِ ) . امام عليه السلام در اين حكم بر چند موضوع تأكيد ورزيده است . يكم . براى اثبات مجرم بودن تنها به اخبار يك نفر از مأموران مخفى قناعت نكند ، بلكه بايد تمام آنها بر خيانت يك فرد اجماع داشته باشند ، از اين رو در بعضى از نامههايى كه گذشت مشاهده مىكنيم كه امام مىگويد : مأمور پنهانى من چنين گزارشى داده اگر چنين باشد چنان خواهد بود و اگر . . . معلوم مىشود امام در مسائل مهم تنها به اخبار يك نفر قناعت نمىكرد ( خواه مربوط به موضوعات باشد يا احكام و اين همان چيزى است كه در علم اصول نيز بر آن تأكيد كردهايم ) . دوم . بعد از اجماع آنها ترديد به خود راه ندهد و بدون ملاحظهء مقام و موقعيت افراد ، كيفر لازم را براى آنها مقرّر دارد . سوم . اين كيفر بايد جنبهء جسمى و روحى هر دو داشته باشد و بهگونهاى باشد كه درس عبرت براى همگان گردد ، زيرا كيفرهاى مجرمان به دو منظور انجام
--> ( 1 ) . « أخَذْتَ » در اصل از ريشهء « أخذ » به معناى گرفتن است ؛ ولى بسيار مىشود كه به معناى مجازات كردنبهكار رود ، زيرا هنگام مجازات نخست مجرم را دستگير و سپس مجازات مىكنند . در قرآن مجيد نيز كراراً اين معنا بهكار رفته است ؛ مانند : « أخَذْناهُمْ بِالعَذابِ » ( مؤمنون ، آيهء 76 )