جملهء « لِيَعْلَمَ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » بر گرفته از آيهء 7 سورهء كهف است : « « إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » ؛ ما آنچه را روى زمين است زينت آن قرار داديم تا آنها را بيازماييم كه كدام يك داراى بهترين عمل هستند » ؛ ( البته قريب به همين معنا در آيهء 7 سورهء هود و آيهء 2 سورهء ملك آمده است ) . ناگفته پيداست كه آزمايش‌هاى الهى براى كشف مجهولى نيست ، زيرا همه چيز مربوط به حال و گذشته و آينده و ظاهر و باطن اشيا و اشخاص در برابر علم بىپايان پروردگار آشكار است ، بلكه منظور ظاهر شدن باطن افراد و انجام اعمالى است كه معيار ثواب و عقاب است و به تعبير ديگر صفات درونى ، پيش از ظهور و بروز در عمل نمىتواند معيار ثواب و عقاب باشد ؛ خداوند افراد را امتحان مىكند تا آن صفات به مرحلهء بروز برسد ، همان‌گونه كه خود امام در عبارت ديگرى از نهج‌البلاغه در تفسير آيهء « وَاعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ » « 1 » فرموده است : « وَمَعْنَى ذَلِكَ أَنَّهُ يَخْتَبِرُهُمْ بِالْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ لِيَتَبَيَّنَ السَّاخِطَ لِرِزْقِهِ وَالرَّاضِيَ بِقِسْمِهِ وَإِنْ كَانَ سُبْحَانَهُ أَعْلَمَ بِهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَلَكِنْ لِتَظْهَرَ الْأَفْعَالُ الَّتِي بِهَا يُسْتَحَقُّ الثَّوَابُ وَالْعِقَابُ ؛ مفهوم اين آيهء شريفه آن است كه خداوند مردم را به‌وسيلهء اموال و فرزندانشان آزمايش مىكند تا آشكار شود چه كسى از روزىاش خشمگين و چه كسى به قسمت الهى راضى است ؛ هرچند خداوند سبحان از مردم به خودشان آگاه‌تر است ؛ اما اين براى آن است كه افعالى كه به‌وسيلهء آن استحقاق ثواب و عقاب را پيدا مىكنند ظاهر و آشكار شود » . « 2 » آن‌گاه در ادامهء اين نامه مىافزايد : « ما براى دنيا آفريده نشده‌ايم و نه به سعى و كوشش براى آن مأموريم ، بلكه فقط براى اين در دنيا آمده‌ايم كه به‌وسيلهء آن آزمايش شويم » ؛ ( وَلَسْنَا لِلدُّنْيَا خُلِقْنَا ، وَلَا بِالسَّعْيِ فِيهَا أُمِرْنَا ، وَإِنَّمَا وُضِعْنَا فِيهَا

--> ( 1 ) . انفال ، آيهء 28 ( 2 ) . نهج‌البلاغه ، كلمات قصار ، 93