زبير و مانند آنها را به شوراى شش نفرى خود راه داد كه مفهومش شايستگى همهء آنها براى خلافت بود ) . سپس مىافزايد : اين سبب هر فتنه‌اى بود كه درميان مسلمين واقع شد و تا دامنهء قيامت واقع مىشود » . « 1 » با توجّه به اين سابقهء تاريخى روشن مىشود كه چرا طلحه و زبير از خلافت على عليه السّلام ناراحت شدند درحالى كه بيشترين تلاش را براى تحريك مردم به كشتن عثمان داشتند به گمان اينكه بعد از عثمان نوبت به طلحه مىرسد و هنگامى كه على عليه السّلام پست و مقامى به آنها نداد ( زيرا مىدانست مقدّمهء تجزيهء كشور اسلام مىشود ) بلكه عطاى نامساوى آنها را از بيت المال قطع كرد و مطابق روش پيامبر ، مساوات درميان مسلمين برقرار ساخت بر آن حضرت شوريدند و با دستيارى عايشه ام المؤمنين ، آتش جنگ جمل را برافروختند و پس از شكست جمل و كشته شدن آن‌دو ، طرفدارانشان آتش جنگ صفّين را شعله‌ور ساختند و سرانجام بنى اميّه را بر جهان اسلام حاكم ساختند و بعد از آن بنى مروان روى كار آمدند و آن فسادهاى عظيم را در جهان اسلام برپا ساختند . از اينجا روشن مىشود كه مشكل طلحه و زبير تنها مشكل عدم مشورت نبود و حتى مساوات در بيت المال هم مسأله‌اى فرعى بود ؛ آنها طمع در خلافت داشتند و اينها را بهانهء خود قرار داده بودند . * * *

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 11 ، ص 11 - 13 .