الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

60

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

مردم ، دنيا تنها سراى عبور و آخرت خانهء جاودانه است ، حال كه چنين است از اين گذرگاه خود براى محل استقرار خويش ، توشه برگيريد » ؛ ( أيّها النّاس ، إنّما الدّنيا دار مجاز « 1 » ، و الآخرة دار قرار ، فخذوا من ممرّكم لمقرّكم ) . بسيارى از مشكلات از اينجا ناشى مىشود كه انسان دنيا را سراى باقى مىنگرد ، از اين‌رو به اندوختن مال و ثروت ، از هر طريق و به هر قيمت مىپردازد و در صرف آن براى مقاصد خير بخل مىورزد و بر اين اساس مرتكب اعمال خلاف فراوانى مىشود و توبه را به تأخير مىاندازد . همين حقيقت با تعبيرهاى مختلف در روايات ديگر آمده است ، گاه دنيا به عنوان يك پل : « الدنيا قنطرة » « 2 » و گاه به عنوان يك تجارتخانه : « متجر أولياء اللّه » « 3 » و گاه به عنوان مزرعه « الدّنيا مزرعة الآخرة » « 4 » قلمداد شده است كه همگى حكايت از يك چيز مىكند . سپس به دنبال اين سخن به نكتهء ديگرى اشاره كرده ، مىفرمايد : « پرده‌هاى خويش را نزد كسى كه از اسرارتان آگاه است ندريد » ؛ ( و لا تهتكوا أستاركم عند من يعلم أسراركم ) . به اعتقاد بسيارى از شارحان ، اين جمله اشاره به عدم تجاهر به گناه است ، زيرا گناه پنهانى ، در واقع يك گناه است و گناه آشكار ، به جهت پرده‌درى و آلوده ساختن محيط اجتماع چند گناه محسوب مىشود ؛ ولى بعضى از شارحان آن را اشاره به اعمال خير دانسته‌اند كه اگر در پنهانى انجام شود بهتر است ، در حالى كه تعبير به هتك ( و لا تهتكوا ) تناسبى با اين معنا ندارد .

--> ( 1 ) . « مجاز » از ريشهء « جواز » به معناى عبور گرفته شده و در اينجا به معناى گذرگاه است ( هرچند معناى مصدرى نيز دارد ) . مجاز در كلام را از آن رو مجاز گويند كه متكلّم از معناى حقيقى مىگذرد و به معناى ديگرى كه مناسب آن است ، دست مىيابد . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 14 ، ص 319 . ( 3 ) . نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 131 . ( 4 ) . اين حديث در عوالى اللئالى ، ج 1 ، ص 267 از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله نقل شده است .