خطبه در يك نگاه محتواى اين خطبه روشن است ؛ در سال 35 هجرى هنگامى كه مردم عثمان را در خانه‌اش محاصره كرده بودند و تقاضاى عزل او را از خلافت داشتند ، جمعيّت شعار مىدادند كه خلافت حق على بن ابى طالب است . عثمان براى اينكه جلوى اين شعار را بگيرد مصلحت در اين دانست كه على عليه السّلام از چشم مردم مدينه دور شود ، لذا چنين پيشنهادى به آن حضرت كرد . و اين در حالى بود كه قبلا همين پيشنهاد را كرده بود و امام به آن عمل كرد . سپس نامهء ديگرى نوشت كه امام به مدينه برگردد و از او دفاع كند . امام برگشت باز عثمان پيشنهاد رفتن به ينبع را به آن حضرت داد كه امام در اين كلام مىفرمايد : عثمان مىخواهد من همچون شتر آب‌كش باشم ، هر زمان مصلحتش در آمدن من باشد بيايم و هر زمان در رفتن من باشد بروم . * * *