الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

570

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

بخش دوم برنامهء عمل . مىفرمايد : « هر انسانى بايد از خويش براى خويشتن و از حياتش براى زندگى پس از مرگ و از جهان فانى براى جهان باقى و از جايگاه رفتنى براى اقامتگاه دائم خود ، بهره گيرد » ؛ ( فأخذ امرؤ من نفسه لنفسه ، و أخذ من حيّ لميّت ، و من فإن لباق ، و من ذاهب لدائم ) . در اين چهار جمله دوبار جملهء « اخذ » كه فعل ماضى است تكرار شده ؛ ولى به معناى امر است . در جملهء اوّل امام دستور مىدهد هر انسانى بايد از سرمايهء وجود خود براى اندوختن حسنات استفاده كند ، زيرا خداوند استعدادها و امكاناتى به انسان بخشيده كه اگر در مسير صحيح به كار گرفته شود اسباب سعادت انسان را فراهم مىسازد . در كلام ديگرى از آن حضرت كه در غرر الحكم نقل شده است مىخوانيم : « إنّ اللّيل و النّهار يعملان فيك فاعمل فيهما و يأخذان منك فخذ منهما ؛ شب و روز در تو اثر مىگذارند تو هم در آنها تأثير بگذار و پيوسته از تو چيزى مىگيرند تو هم از آنها چيزى بگير » . در جملهء دوم همين معنا به صورت ديگرى آمده كه مىفرمايد : « زندگان براى حال ممات بايد از حيات خويش بهره گيرند » . در جملهء سوم و چهارم اشاره به اين دارد كه از اين دار فانى مىتوان براى دار باقى توشه گرفت و از اين زندگى زوال‌پذير براى زندگى جاودان توشه برداشت . آنگاه امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن مىافزايد : « و نيز انسان بايد در همهء طول عمر تا فرارسيدن اجل ، از خدا بترسد و از مهلتى كه براى عمل به او داده شده است استفاده كند » ؛ ( امرؤ خاف اللّه و هو معمّر إلى أجله ، و منظور « 1 » إلى عمله ) .

--> ( 1 ) . « منظور » به معناى مهلت داده شده از ريشهء « نظر » گرفته شده كه دو معنا دارد : نخست توجّه كردن به چيزى است و دوم مهلت دادن .