الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

476

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

مىفرمايد : نخست هجوم مشتاقانهء مردم براى بيعت و دوم سرور و خوشحالى زائد الوصف آنها از انجام اين كار . در قسمت اوّل مىفرمايد : « شما دست مرا ( براى بيعت ) گشوديد و من آن را بستم . شما بوديد كه دست مرا به سوى خود مىكشيديد و من آن را جمع مىكردم ، آنگاه همچون شتران تشنه كه در روز وعدهء آب با شتاب به آب خورگاه هجوم مىآورند و به يكديگر پهلو مىزنند به سوى من آمديد ، آن‌گونه كه بند كفشم پاره شد و عبا از دوشم افتاد ، و ضعيفان ( در اين ميان ) پايمال گشتند » ؛ ( و بسطتم يدي فكففتها ، و مددتموها فقبضتها ، ثمّ تداككتم « 1 » عليّ تداكّ الإبل الهيم « 2 » على حياضها يوم وردها حتّى انقطعت النّعل ، و سقط الرّداء ، و وطئ الضّعيف ) . به راستى بيعت مردم با على عليه السّلام هيچ شباهتى با بيعت با خلفاى پيشين نداشت و نظير بيعتى بود كه مردم به هنگام فتح مكّه با پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله داشتند . مردم از حكومت عثمان سخت ناراضى بودند و از بىعدالتيهايى كه در زمان او انجام مىشد رنج مىبردند . به همين دليل تشنهء عدالت بودند و چون آن را در چشمه سار وجود على عليه السّلام مىديدند به سوى آن حضرت با شور و هيجان هجوم آوردند . مرحوم « مغنيه » در شرح نهج البلاغهء خود به نام فى ظلال نهج البلاغة در اينجا نكته‌اى دارد كه مىتواند دليل هجوم مردم را براى بيعت با على عليه السّلام روشن‌تر سازد . او مىگويد : همين امروز كه اين خطبه را شرح مىكنم نسخه‌اى از روزنامه اخبار اليوم مصرى به تاريخ 21 / 10 / 1972 به دستم رسيد و در مقاله‌اى تحت

--> ( 1 ) . « تداككتم » از ريشهء « دكّ » در اصل به معناى زمين صاف و هموار است و از آنجا كه براى صاف و هموار كردن زمين بايد آن را محكم بكوبند اين واژه به معناى كوبيدن شديد به كار رفته و هنگامى كه به باب تفعّل مىرود ( مانند جملهء بالا ) به معناى ازدحام شديدى است كه سبب پهلو زدن به يكديگر مىشود . ( 2 ) . « هيم » جمع « هائم » به معناى شخص يا حيوانى است كه شديد مبتلا به عطش شده ، اين واژه در مورد عاشقان بىقرار نيز به كار مىرود .