از اينجا روشن مىشود آنها كه معتقدند ذكر صفت كريم در آيهء فوق براى تلقين عذر به مخاطب است كه او در پاسخ بگويد : « غرّنى كرمك ؛ كرمت مرا مغرور كرد » سخن نادرستى است ، بلكه به عكس مىخواهد بفرمايد : با اين همه كرم و لطف الهى ، اين همه نافرمانى شرم‌آور و فاقد هرگونه عذر و حجّت است ، لذا در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله آمده : هنگام تلاوت اين آيه فرمود : « غرّه جهله ؛ جهل و نادانىاش او را مغرور و غافل ساخته است » . « 1 » سپس امام عليه السّلام به شرح اين سخن پرداخته با يك گفتار مبسوط تازيانه‌هاى ملامت و سرزنش را بر پيكر ارواح خفته مىنوازد تا بيدار شوند و از بيراهه بازگردند . مىفرمايد : « اى انسان ! چه چيز تو را بر گناهت جسور ساخته ؟ و چه چيز تو را در مقابل پروردگارت مغرور كرده ؟ و چه چيز تو را بر هلاكت خويش علاقه‌مند نموده است ؟ » ؛ ( يا أيّها الإنسان ، ما جرّأك على ذنبك ، و ما غرّك بربّك ، و ما أنّسك بهلكة نفسك ؟ ) . اشاره به اينكه غريزهء حبّ ذات در انسان نيرومندترين غرائز است ؛ انسان به طور طبيعى خود را بيش از هركس دوست دارد و هرگاه ببينيم كسى خنجر برداشته ، بر سينه و بازو و پهلوى خود مىزند وحشت مىكنيم و با خود مىگوييم آيا گرفتار جنون شده است . مگر ممكن است انسان عاقل ، علاقه‌مند هلاكت خويش شود ؟ اگر انسان كمترين علاقه‌اى به هلاكت خويش ندارد ، پس چرا گناه و غرورى كه مايهء هلاكت اوست را پذيرا مىشود ؟ ! در ادامهء سخن مىافزايد : « آيا درد تو درمان ندارد يا از اين خوابت بيدارى نيست . چرا آن‌گونه كه به ديگران رحم مىكنى به خودت رحم نمىكنى ؟ ! » ؛ ( أما من دائك بلول « 2 » ، أم ليس من نومتك يقظة ؟ أما ترحم من نفسك ما ترحم من غيرك ؟ ) .

--> ( 1 ) . تفسير مجمع البيان ، ذيل آيهء 6 سورهء انفطار . ( 2 ) . « بلول » به معناى بهبودى از بيمارى است و گاه به معناى شادابى و بىنيازى نيز آمده است .