جملهء « ضربوا منهم في غمرة جهالة » اشاره به غرق‌شدن آنها در درياى جهالت است و « ضرب » به قرينه آخر اين جمله ، همان معناى غرق‌شدن را مىرساند . و جملهء « تطؤون في هامهم » اشاره به اين است كه هنگامى كه بدنهاى انسانها مىپوسد و خاك مىشود بر اثر عوامل مختلف ، همچون باد و باران و سيلاب و زيرورو شدن زمين بوسيلهء انسانها ، آن خاكها به روى زمين منتقل مىشود و اين انسانهاى غافل از روى آن مىگذرند و نمىدانند چه مىكنند و ذكر « هام » ( فرق سر ) براى اين است كه مهم‌ترين جاى بدن انسان ، جمجمهء اوست و گرنه تمام اجساد خاك شده زير پاى عابران است . جملهء « تستنبتون في أجسادهم » اشاره به اين است كه زارعان ، بذرافشانى به روى زمينهايى مىكنند كه آميخته با خاك جسدهاى پيشينيان است و با اين حال در خواب غفلتند . جملهء « ترتعون فيما لفظوا » گاه به آن معنا كه در بالا گفتيم تفسير شده ( ترتعون به معناى بهره گرفتن و لفظوا به معناى ترك كردن ) و گاه گفته‌اند كه از اجساد آنها ، اجزايى پراكنده مىشود و باغبانها ناآگاهانه نهال بر آن مىنشانند و از ميوه‌هاى آن بهره مىگيرند . جملهء « تسكنون فيما خرّبوا » ممكن است اشاره به اين باشد كه آنها مدتى در اين خانه‌هاى زيبا زندگى كردند و پس از آنكه رو به ويرانى گذارد آن را رها كردند و به زير خاك رفتند و شما در آن ساكن شديد و بعضى از شارحان ، جملهء « خربوا » را به معناى خالى شدن از ساكنان تفسير كرده‌اند ، اين احتمال نيز داده شده كه منظور خراب بودن خانه‌ها به علّت ترك ذكر خدا و عبادت بوده همان‌گونه كه عمران و آبادى را در آيهء شريفهء « إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ » « 1 » به عمران و

--> ( 1 ) . توبه ، آيهء 18 .