رفتيد و هريك قبور مردگان خود را برشمرديد تا برترى خود را ثابت كنيد . به يقين تفسير دوم صحيح‌تر است ، زيرا اوّلا زيارت قبور به معناى دفن شدن در قبرها معناى بسيار بعيدى است و ديگر اينكه اگر تفسير اوّل صحيح باشد بايد بگويد : « تزوروا القبور » يعنى فعل به صورت مضارع باشد نه ماضى ، زيرا فرض براين است كه مخاطبان زنده‌اند . سخن امام در اين خطبه نيز بر محور دوم دور مىزند و اين خود دليل روشن بر ترجيح اين تفسير است . امام عليه السّلام نخست مىفرمايد : « شگفتا ! چه هدف و مقصد بسيار دورى و چه زيارت كنندگان غافلى و چه افتخار موهوم و نفرت‌انگيزى » ؛ ( يا له مراما « 1 » ما أبعده ! و زورا « 2 » ما أغفله ! و خطرا « 3 » ما أفظعه ! « 4 » ) . آرى استخوانهاى پوسيده در زير خاك و بدنهايى كه مور و مار به آن در آويخته چيزى نيست كه به آن افتخار كنند چه خوب بود به جاى اين افتخارات موهوم عبرت مىگرفتند و فرداى خود را در زير خروارها خاك در گورهايى سرد و خاموش و بريده از همه بستگان و دوستان با چشم خود مىديدند و از اين خواب سنگين غفلت بيدار مىشدند . از همين‌رو امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن مىفرمايد : « آنها ( در حال زيارت قبور ) همه جا را از پيشينيان خود خالى ديدند چه عبرت بزرگى ( ولى اين غافلان بيدار نشدند ) آنها به سراغ كسانى رفتند كه بسيار از دسترسشان دورند ( و يك عالم ميان آنها فاصله است ) » ؛ ( لقد استخلوا « 5 » )

--> ( 1 ) . « مرام » به معناى مقصد و هدف است و از ريشهء « روم » بر وزن « قوم » به معناى خواستن و قصد كردن گرفته شده است . ( 2 ) . « زور » به معناى زيارت كننده است و بر مفرد و جمع هردو اطلاق مىشود . ( 3 ) . « خطر » گاه به معناى امر خطرناك و گاه به معناى امر مهم آمده است و در جملهء بالا اشاره به معناى دوم است ؛ يعنى آنها كثرت قبور مردگانشان را مهم مىشمرند در حالى كه افتخار موهوم و نفرت‌انگيزى است . ( 4 ) . « أفظع » از ريشهء « فضاعت » به معناى نفرت‌انگيز و زشت بودن گرفته شده است . ( 5 ) . « استخلوا » از ريشهء « خلوّ » بر وزن « غلوّ » به معناى خالى شدن و درگذشتن گرفته شده است .