« رَحْمَتِهِ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ » ؛ اى كسانىكه ايمان آورده‌ايد ، تقواى الهى پيشه كنيد و به رسولش ايمان بياوريد ، تا دو سهم از رحمتش به شما ببخشد و براى شما نورى قرار دهد كه با آن راه را بپماييد » . « 1 » در حقيقت پويندگان راه خدا را به كسانى تشبيه كرده كه در يك بيابان ظلمانى به راه افتاده‌اند ؛ ولى عنايات ربّانى شامل حال آنها مىشود ، برقى از آسمان جستن مىكند و مسير را تا اعماق بيابان به آنها نشان مىدهد . بعضى از عارفان اسلامى براى انوار هدايت الهى كه به دنبال رياضات نفسانى حاصل مىشود سه مرحله قائل شده‌اند ، مرحلهء اوّل را « لوائح » مىنامند ؛ نورى در درون جان آنها مىدرخشد ؛ ولى چندان دوام نمىيابد . مرحلهء دوم آن را « لوامع » مىنامند كه با آن سرعت زائل نمىشود ؛ ولى سرانجام خاموش مىگردد و مرحلهء سوم آن را « طوالع » گفته‌اند كه بقا و دوام قابل ملاحظه‌اى دارد و پويندگان راه خدا را از هرگونه انحراف حفظ مىكند . در بخش دوم اين آثار مىفرمايد : « او ( در اين مسير ) پيوسته از درى به در ديگر منتقل مىشود تا به دروازهء سلامت سراى جاودانى راه يابد » ؛ ( و تدافعته « 2 » الأبواب إلى باب السّلامة ، و دار الإقامة ) . همان‌گونه كه قرآن مجيد مىفرمايد : « « لَهُمْ دارُ السَّلامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ هُوَ وَلِيُّهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » ؛ براى آنها خانه امن و امان نزد پروردگارشان است و او ولىّ و سرپرست آنهاست به سبب اعمالى كه انجام مىدادند » . « 3 » نيز از قول بهشتيان مىفرمايد : « « إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ » ؛ پروردگار ما آمرزنده و

--> ( 1 ) . حديد ، آيهء 28 . ( 2 ) . « تدافعت » از ريشهء « تدافع » به معناى پيش راندن و گاه به معناى به يكديگر تنه زدن مىباشد و اينجا همان معناى اوّل مراد است . از ريشهء « دفع » بر وزن « فخر » به معناى پيش راندن و هل دادن گرفته شده است . ( 3 ) . انعام ، آيهء 127 .