شرح نهج البلاغهء خود در داستان جنگ جمل مىنويسد : « پس از پايان جنگ هنگامى كه امام عليه السّلام كنار كشتهء طلحه آمد فرمود او را بنشانيد ، او را نشاندند ، فرمود : « لقد كان لك قدم لو نفعك و لكنّ الشّيطان أضلّك فأزّلك فعجّلك إلى النّار ؛ تو گام برجسته‌اى در اسلام داشتى اى كاش از آن بهره مىگرفتى ؛ ولى شيطان تو را گمراه ساخت و به لغزش واداشت و به سرعت به سوى آتش دوزخ فرستاد » . « 1 » 2 . شايستگى شرط اوّل هر كار است امام عليه السّلام در جملهء كوتاهى در پايان گفتار بالا مىفرمايد : گروهى براى رسيدن به حكومت اسلامى گردن كشيدند ؛ ولى چون شايستهء آن نبودند گردنهايشان شكست . اشاره به اينكه هر كار و هر برنامه‌اى به لياقت و شايستگى نياز دارد تنها علاقه به چيزى سبب وصول به آن نمىشود و هرگز به گزاف نمىتوان تكيه بر جاى بزرگان زد مگر آنكه انسان اسباب بزرگى را از قبل آماده سازد . درست است كه گروهى بدون فراهم ساختن اين اسباب ، تكيه برجاى بزرگان زدند ؛ ولى سرانجام بر اثر سوء مديريت با شكست مواجه شدند و ناكام گشتند . * * *

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 247 .