الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

29

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

202 و من كلام له عليه السّلام روى عنه أنّه قاله عند دفن سيّدة النّساء فاطمة عليها السّلام ، كالمناجي به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله عند قبره از سخنان امام عليه السّلام است كه به هنگام دفن سيدهء زنان جهان ، فاطمه عليها السّلام خطاب به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله در كنار قبر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بيان كرد . « 1 » و « 2 »

--> ( 1 ) . سند خطبه : به گفتهء ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه تعبير سيّد رضى از فاطمهء زهرا به « سيدة نساء العالمين » برگرفته از خبر متواترى است كه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله نقل شده ، به عين اين تعبير يا تعبير ديگرى كه مفهومش همان است . نويسندهء مصادر نهج البلاغه بعد از نقل مطلب بالا مىگويد : اين حديث ( حديث سيدة نساء العالمين ) نزد علماى اماميه نيز متواتر است ؛ بلكه جزء اعتقادات آنها محسوب مىشود . سپس روايات متعددى نيز از كتب اهل سنّت در اين زمينه نقل مىكند . امّا بزرگانى كه قبل از سيّد رضى ، اين خطبه ( كلام ) را نقل كرده‌اند عبارتند از مرحوم كلينى در جلد اوّل كتاب كافى ( با جمله‌هايى افزون بر آنچه سيّد رضى آورده است ) و شيخ مفيد در كتاب مجالس و گروه ديگرى نيز بعد از سيّد رضى در كتابهاى خود با تفاوتهايى اين خطبه را نقل كرده‌اند كه نشان مىدهد آن را از مدركى غير از نهج البلاغه گرفته‌اند ؛ مانند طبرى در دلائل الامامة و شيخ طوسى در امالى و سبط ابن جوزى در تذكرة الخواص ماجراى دفن آن حضرت را نقل كرده و اشعارى را كه على عليه السّلام در فراق آن حضرت سروده ذكر مىكند . سپس كلام فوق را با اضافاتى مىآورد . ( مصادر نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 93 - 98 ) . ( 2 ) . نكتهء قابل توجّه اينكه ضمير در « عند قبره » به صورت مذكر آمده كه مرجع آن ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله است و در عين‌حال مىگويد اين سخن را به هنگام دفن فاطمه زهرا عليها السّلام بيان كرد ، اين نشان مىدهد كه به اعتقاد سيّد رضى قبر حضرت زهرا عليها السّلام در كنار قبر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است .