الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

250

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

شرح و تفسير لزوم همكارى در اداى حقوق امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه پس از توصيه‌هايى كه دربارهء حقوق والى و رعيت در بخش پيشين گذشت ، نخست همه اعمّ از والى و رعيت را به همكارى و تعاون دعوت كرده ، آنگاه به سه اصل مهم اجتماعى اشاره مىكند : در قسمت اوّل مىفرمايد : « بر همهء شما لازم است يكديگر را به اداى حقوق سفارش و نصيحت كنيد و در انجام آن به‌هم كمك نماييد » ؛ ( فعليكم بالتّناصح في ذلك ، و حسن التّعاون عليه ) . سپس به سراغ بيان آن سه اصل مهم مىرود : نخست براى اينكه افراد مغرور نشوند و گمان نبرند وظيفهء خود را در اين زمينه به خوبى انجام داده‌اند و در نتيجه از حركت باز ايستند مىفرمايد : « هيچ‌كس - هرچند براى به دست آوردن خشنودى خدا كاملا كوشا باشد و در اين راه پيوسته تلاش كند - نمىتواند حق اطاعتى را كه شايستهء مقام خداوند سبحان است بجا آورد ( بنابراين هرچه در اين راه تلاش كند كم است ) ولى از حقوق واجب الهى بر بندگان اين است كه به قدر توان خود در خيرخواهى و نصيحت ديگران بكوشند و براى اقامهء حق درميان مردم همكارى كنند » ؛ ( فليس أحد - و إن اشتدّ على رضى اللّه حرصه ، و طال في العمل اجتهاده - به بالغ حقيقة ما اللّه سبحانه أهله من الطّاعة له . و لكنّ من واجب حقوق اللّه على عباده النّصيحة به مبلغ جهدهم ، و التّعاون على إقامة الحقّ بينهم ) . اين يك اصل كلى است كه انسان هرگاه از كار خود به طور كامل راضى شود و هيچ نقص و خللى در آن نداند ، از حركت باز مىايستد و مركب او در مسير تكامل متوقف مىشود . واقع امر نيز چنين است كه پيشرفت و تكامل و جلب رضاى خداوند ، حدّ و مرزى ندارد كه انسان به آن قانع شود . هميشه بايد به تقصير اعتراف كرد و همواره بايد تلاش نمود ، بنابراين هيچ‌كس بىنياز از