كثرت علل النّفوس ) . در اينجا نيز امام عليه السّلام مفاسد هفتگانه‌اى براى ترك همكارى زمامداران و مردم بيان فرموده كه بارها با چشم خود آن را در حكومتهاى جور ديده‌ايم ؛ اختلاف كلمه ، ظلم و ستم ، بدعت و فريبكارى ، ترك مسيرهاى روشن ، عمل بر طبق هوا و هوس ، تعطيل احكام الهى و فزونى رذايل اخلاقى ، همچون كبر و غرور و كينه و حسد ، انحصارطلبى و استبداد و مانند آن . به دنبال آن به بيان نتيجهء نهايى اين وضع اسفبار پرداخته ، مىفرمايد : « در چنين حكومتى مردم از حقوق مهمى كه تعطيل شده وحشت نمىكنند و نه از باطلهاى عظيمى كه رواج يافته ، در نتيجه نيكان خوار و ذليل مىشوند و اشرار عزيز و محترم ، و ( به دنبال آن ) مجازاتهاى الهى بر بنگان عظيم خواهد بود » ؛ ( فلا يستوحش لعظيم حقّ عطّل ، و لا لعظيم باطل فعل ! فهنالك تذلّ الأبرار ، و تعزّ الأشرار ، و تعظم تبعات اللّه سبحانه عند العباد ) . اين امور پنج‌گانه نتيجهء مستقيم و غيرمستقيم حكومتهاى جور است ، زيرا در چنان فضايى مردم به ابطال حقوق عادت مىكنند و در برابر رواج باطل ، عكس العملى نشان نمىدهند و اين امور به صورت كارهاى عادى در مىآيد كه نمونه‌هاى آن را در طول تاريخ و در عصر خود بسيار ديده‌ايم و طبيعى است كه صداى نيكان و پاكانى كه مدافع حق و مخالف باطلند به جايى نمىرسد و از صحنهء اجتماع طرد مىشوند و به عكس ، پستهاى حساس به دست اشرار و آلودگانى كه با آن فضا همخوانى دارند مىافتد ، همان‌گونه كه در دوران حكومت خليفهء سوم اتفاق افتاد ؛ ابوذرها تبعيد شدند و مروانها بر سر كار آمدند و در ادامهء راه معاويه‌ها زمام امور را به دست گرفتند و عمار ياسرها به قتل رسيدند و سرانجام نوبت به يزيد و ابن زياد رسيد و پاك‌ترين سلالهء پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و يارانش شربت شهادت نوشيدند .