الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

242

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

از ميان حقوقى كه خداوند واجب ساخته ، بزرگترين آنها حق والى و زمامدار بر رعيت و حق رعيت بر والى است . فريضه‌اى است كه خداوند سبحان آن را بر هركدام در مقابل ديگرى مقرّر فرموده و آن را سبب نظام الفت و پيوستگى آنان به يكديگر و موجب عزّت و قدرت دين آنها قرار داده است ، بنابراين رعيت هرگز اصلاح نمىشود مگر به اصلاح زمامداران و زمامداران اصلاح نمىگردند جز از طريق قرار گرفتن رعيت در مسير صحيح و مستقيم . هرگاه رعيت حق والى را ادا كند و والى حق رعيت را بپردازد ، حق درميان آنها قوى و نيرومند خواهد شد ، مسيرهاى دين خالى از انحراف مىگردد ، نشانه‌هاى عدالت استوار مىشود و سنّتها در مجراى صحيح خويش به كار مىافتد و به اين ترتيب زمان رو به صلاح مىرود و مردم به بقاى دولت اميدوار و دشمنان مأيوس خواهند شد و اگر رعيت بر والى خويش بشورد و چيره گردد ، يا والى نسبت به رعايا اجحاف كند ( نظام جامعه به‌هم مىريزد و ) در آن زمان اختلاف كلمه پيدا مىشود ، نشانه‌هاى ظلم و ستم آشكار مىگردد ، فريبكارى و بدعت در دين فزونى مىيابد و جادّه‌هاى روشن سنّتها و آداب دينى متروك خواهد شد . در نتيجه بر طبق هوا و هوس عمل مىشود ، احكام الهى تعطيل مىگردد و بيماريهاى اخلاقى فزونى مىيابد ، در چنين حكومتى مردم از حقوق مهمى كه تعطيل شده وحشت نمىكنند و نه از باطلهاى عظيمى كه رواج يافته ، در نتيجه نيكان خوار و ذليل مىشوند و اشرار عزيز و محترم ، و ( به دنبال آن ) مجازاتهاى الهى بر بندگان عظيم خواهد بود . شرح و تفسير مهم‌ترين حق ، حق والى و رعيت است امام عليه السّلام در بخش گذشته به حق خدا بر مردم اشاره فرمود و در اين بخش از