امام عليه السّلام عرضه مىدارد كه تو را به سبب ايمان آميخته با آرامش كامل شكر و سپاس مىگويم . و از آنجا كه يكى از مهمترين مقامات عارفان و مقرّبان درگاه خداوند تسليم در برابر فرمان او و اعتراف به نقصان است ، امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن چنين عرضه مىدارد : « ( خداوندا ) شب را به روز آوردم در حالى كه بندهء مملوكى هستم كه به نفس خويش ستم نمودم خداوندا ! تو حجّت را بر من تمام كرده‌اى و من حجّتى ( در ارتكاب گناه در برابر ) تو ندارم ، جز آنچه تو بخشيده‌اى نمىتوانم چيزى به دست آورم ، و جز آنچه مرا از آن حفظ كرده‌اى توان حفظ خود را ندارم » ؛ ( أصبحت عبدا مملوكا ظالما لنفسي ، لك الحجّة عليّ و لا حجّة لي . و لا أستطيع أن آخذ إلّا ما أعطيتني ، و لا أتّقي إلّا ما وقيتني ) . برترين افتخار انسان اين است كه بندهء خدا باشد همان چيزى كه امام عليه السّلام در سخن ديگرى فرمود : « إلهي كفى بي عزّا أن أكون لك عبدا » . « 1 » و تعبير « ظالما لنفسي » اشاره به اين است كه انسان هيچ‌گاه نمىتواند حقّ عبوديت پروردگار را انجام دهد . جايى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله عرضه مىدارد : « إلهي ما عبدناك حقّ عبادتك » « 2 » ديگران به طريق اولى بايد اعتراف به تقصير كنند . * * *

--> ( 1 ) . خصال صدوق ، ج 2 ، ص 420 ، ح 14 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 68 ، ص 23 .