آفرينش جهان مىبرد تا عظيمت و شگفتيهاى آفرينش را به آنها نشان دهد ، مىفرمايد : « از اقتدار و جبروت خداوند و آفرينش بديع و دقيق او اين است كه از آب درياى پهناور و موّاج و متراكم كه امواجش سخت به هم مىخورد و صداى عظيمى از آن برمىخاست لايهء خشك و جامدى آفريد » ؛ ( و كان من اقتدار جبروته ، و بديع لطائف صنعته ، أن جعل من ماء البحر الزّاخر « 1 » المتراكم المتقاصف « 2 » ، يبسا جامدا ) . « اقتدار » از ريشهء قدرت و نيز « جبروت » كه صيغهء مبالغه است ، معناى سلطهء كامل را دارند ، بنابراين سرچشمهء آفرينش عظيم آسمانها و زمين از يك‌سو قدرت عظيم پروردگار و از سوى ديگر ابداع لطيف و ظريف اوست . ممكن است كسانى باشد كه در يك كار بزرگ دقت و ظرافت را فراموش كنند و يا يك كار ظريف و دقيق را در ابعاد وسيع نتوانند انجام دهند ؛ امّا خداوند قادر متعال اين دو را در آفرينش زمين و آسمانها به هم آميخته ، هم داراى عظمت است و هم دقت و ظرافت . امام عليه السّلام در اين خطبه همانند خطبهء اوّل نهج البلاغه و خطبهء 91 مىفرمايد : آغاز آفرينش از آب بوده است ؛ ولى به يقين منظور از اين آب ، آبهاى معمولى امروز نيست ، بلكه تودهء عظيم مذاب و موّاجى است كه خداوند با قدرت بىپايانش آن را آفريد . اين مادّهء مذاب با گذشت زمان ، به بخشهاى جامدى تبديل شد و آن بخشها زمين و كرات آسمانى را تشكيل دادند . اين سخنى است كه با فرضيّات علمى امروز در پيدايش جهان نيز سازگار است . قابل توجّه اينكه تعبير « من ماء البحر الزّاخر » نشان مىدهد بخشى از اين

--> ( 1 ) . « زاخر » از ريشهء « زخور » به معناى پرشدن گرفته شده و « بحر زاخر » به درياى عظيم مملوّ از آب گفته مىشود . ( 2 ) . « متقاصف » به معناى گروهى است كه يكديگر را درهم بكوبند از ريشهء « قصف » بر وزن « عكس » به معناى شكستن گرفته شده و در جملهء بالا اشاره به امواج خروشانى است كه يكديگر را درهم مىكوبيدند .