الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
164
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
عام و محكم و متشابه را شناخته و هر كدام را در جايگاه خود قرار داده است ( زيرا ) گاه سخنى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله صادر مىشد كه دو گونه بود ؛ گاه كلامى بود كه جنبهء خصوصى داشت و گاه كلامى كه داراى جنبهء عمومى بود ، در اين ميان بعضى از كسانى كه مقصود خدا و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله را نمىدانستند آن را مىشنيدند و حفظ مىكردند و بدون توجّه ، آن را بر خلاف معنا و مقصود و هدف واقعى آن تفسير مىكردند و چنان نبود كه همهء صحابهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله ( پيوسته ) از او پرسش كنند و مسائل مختلف را جويا شوند ، تا آنجا كه عدّهاى دوست مىداشتند مرد عرب يا سؤال كننده تازه واردى بيايد و مطلبى از آن حضرت بپرسد تا آنها جواب آن را بشنوند و فراگيرند من ( اينگونه نبودم ، بلكه ) هرچه از خاطرم مىگذشت از آن حضرت سؤال مىكردم و حفظ مىنمودم ( به همين دليل چيزى از فروع و اصول اسلام بر من مخفى نماند ) . اين است جهات مختلفى كه مردم در احاديث دارند و علل اختلاف رواياتشان . شرح و تفسير حافظان واقعى حديث امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه ، گروه چهارم از راويان حديث را عنوان مىكند ، كسانى كه بر صراط مستقيم راه مىروند و ناقلان آثار و اخبار پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و پيشوايان معصوم عليه السّلام به طور صحيح و دقيق هستند و گفتارشان مايهء اعتماد و روشنى بخش فضاى احكام دين است . مىفرمايد : « چهارمين شخص كسى است كه نه دروغ به خدا بسته ، نه بر پيامبرش ( و به طور كلى ) او همواره دروغ را به سبب خوف از خدا و تعظيم پيامبر دشمن مىدارد » ؛ ( و آخر رابع ، لم يكذب على اللّه ، و لا على رسوله ، مبغض للكذب خوفا من اللّه ، و تعظيما لرسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله ) .