يهوديّة » « 1 » ؛ ولى سبّ مؤمن با تقوا از گناهان عظيم است ؛ در حديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله مىخوانيم كه فرمود : « سباب المؤمن فسوق و قتاله كفر و أكل لحمه معصية و حرمة ماله كحرمة دمه ؛ سبّ و دشنام فرد با ايمان گناه بزرگى است و جنگيدن با او كفر است و خوردن گوشت او ( غيبت كردن ) معصيت است و احترام مالش همچون احترام خون است » . « 2 » در حديث ديگرى مىخوانيم كه مردى خدمت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله عرض كرد : مرا وصيّتى كن ! از جمله امورى كه رسول خدا به او سفارش كرد اين بود : « لا تسبّوا النّاس فتكسب العداوة بينهم ؛ به مردم سبّ و دشنام ندهيد كه سبب عداوت و دشمنى درميان آنها مىشود » . « 3 » اين نكته قابل توجّه است كه اصحاب معاويه ، هرچند جزء منافقان و ظالمان و مفسدان فى الارض بودند باز امام عليه السّلام اصحاب خود را از سبّ آنها در ايّام جنگ صفّين نهى فرمود ، زيرا در آنجا شرايط خاصّى بود كه ممكن بود سبّ آنها آتش جنگ را شعله‌ورتر سازد . در مورد لعن نيز از آيات قرآن استفاده مىشود كه خداوند عده‌اى را لعن كرده و يا اجازهء لعن آنها را داده است از جمله دربارهء شيطان مىفرمايد : « « وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ » ؛ و مسلما لعنت من بر تو تا روز قيامت خواهد بود » « 4 » و در ارتباط با گروهى از مرتدّين مىفرمايد : « « أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ » ؛ كيفر آنها اين است كه لعنت خدا و فرشتگان و مردم همگى بر آنها خواهد بود » « 5 » و دربارهء ظالمان نيز مىفرمايد : « أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى »

--> ( 1 ) . شرح بيشتر در اين مورد راى در جلد سوم همين كتاب بخوانيد . ( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 360 ، باب السباب ، ح 2 و 3 . ( 3 ) . همان مدرك . ( 4 ) . ص ، آيهء 78 . ( 5 ) . آل عمران ، آيهء 87 .