بخش سوّم و من قال « فيم » ؟ فقد ضمّنه ، و من قال « علام » ؟ فقد اخلى منه . كائن لا عن حدث ، موجود لا عن عدم ، مع كلّ شيء لا بمقارنة ، و غير كلّ شيء لا بمزايلة ، فاعل لا بمعنى الحركات و الآلة ، بصير اذ لا منظور اليه من خلقه ، متوحّد اذ لا سكن يستأنس به و لا يستوحش لفقده . ترجمه « و هر كس بگويد خدا در چيست ؟ او را در ضمن چيزى پنداشته و هر كس بپرسد بر روى چه قرار دارد ؟ جايى را از او خالى دانسته . همواره بوده است و از چيزى به وجود نيامده . وجودى است كه سابقهء عدم براى او نيست . با همه چيز همراه است ، امّا نه اين كه قرين آن باشد و با همه چيز مغاير است ، امّا نه اين كه از آن بيگانه و جدا باشد . او انجام دهندهء ( هر كارى ) است ، امّا نه به آن معنى كه حركات و ابزارى داشته باشد . بيناست حتّى در آن زمان كه موجود قابل رؤيتى از خلقش وجود نداشته است . يگانه و تنهاست زيرا كسى نيست كه با او انس گيرد و از فقدانش ناراحت و متوحّش شود » . شرح و تفسير هيچ چيز همانند او نيست امام ( ع ) در اين بخش از خطبه ، انگشت روى نقاط بسيار حسّاس و دقيق و ظريفى از مباحث توحيدى گذاشته و در عباراتى كوتاه و پر معنى پنج نكته را بيان مىفرمايد :