سپس آفرينش آدم ( ع ) و داستان سجود فرشتگان و مخالفت ابليس و هبوط آدم ( ع ) به زمين مىپردازد . در ادامهء خطبه از بعثت پيامبران و فلسفهء آن و سرانجام از بعثت پيامبر اسلام ( ص ) و عظمت قرآن مجيد و اهميّت سنّت پيامبر ( ص ) سخن مىگويد و از ميان دستورهاى اسلامى و به اصطلاح فروع دين ، روى مسألهء حج به عنوان يك فريضهء عظيم الهى و فلسفه و اسرار آن انگشت مىگذارد ، به طورى كه توجّه دقيق به محتواى اين خطبه مىتواند يك بينش جامع و كلّى نسبت به مهمترين مسائل اسلامى به ما بدهد و بسيارى از مشكلات و پيچيدگيهايى را كه در اين مسائل وجود دارد ، حل كند . از يك نظر اين خطبه به منزلهء فاتحة الكتاب در قرآن مجيد است كه فهرستى را از مجموعهء مسائلى كه در نهج البلاغه مطرح شده است به دست مىدهد ، چرا كه محورهاى اصلى مجموعهء خطبه‌ها و نامه‌ها و كلمات قصار در اين خطبه به گونهء فشرده‌اى آمده است . ما اين خطبه را به پانزده بخش تقسيم كرده‌ايم و هر بخشى جداگانه مورد بررسى و تفسير قرار گرفته ، سپس در جمع‌بندى كلّى از مجموع آنها نتيجه‌گيرى مىكنيم .