زمينهء احكام است كه گروهى از مسلمانان به خاطر دور بودن از قرآن گرفتار آن شدند . نكته‌ها 1 - عواقب شوم دورى از قرآن و اهل بيت - عليهم السلام - دورى از قرآن براى همهء مسلمانان مايهء زيان و خسران است مخصوصا براى دانشمندان و علماى امّت . همان گونه كه امام امير مؤمنان على ( ع ) در خطبهء بالا با دقيقترين و رساترين بيان نشان داده ، كه چگونه گروهى از همان قرن نخستين ظهور اسلام به خاطر فاصله گرفتن از قرآن و اهل بيت كه شارحان الهى قرآنند ، سرگردان و حيران مانده‌اند و به راههايى كه دون شأن عالم اسلامى است كشيده شده‌اند . در اين جا حديث جالبى است از گفتگوى « عمر بن أذينه » « 1 » يكى از ياران امام صادق ( ع ) با « ابن ابى ليلى » « 2 » كه حقايق مهمّى در آن بر ملا شده است . او مىگويد : روزى وارد بر « ابن ابى ليلى » شدم كه از قضات بود ، گفتم : مىخواهم چند مسأله از تو سؤال كنم - و من در آن موقع نوجوانى بودم - گفت

--> ( 1 ) « عمر بن اذينه » از بزرگان علماى شيعه از اهل بصره است و از طريق مكاتبه سؤالاتى از امام صادق ( ع ) داشت و صاحب بعضى از تأليفات در احكام دينى و مورد اعتماد و وثوق بود او در زمان « مهدى عباسى » ( به خاطر رابطهء نزديكش با اهل بيت و امام صادق ( ع ) ) تحت تعقيب قرار گرفت و به يمن فرار كرد و در همان جا وفات يافت . ( 2 ) « ابن ابى ليلى » از فقهاى معروف اهل سنّت ، نامش « محمد بن عبد الرحمن » است ، ولى در حديث بالا گفتگوى « ابن اذينه » را با عبد الرحمن پدر او مىخوانيم امّا در كتاب مصادر نهج البلاغه آمده است كه گفتگوى « ابن اذينه » با « محمّد » فرزند او بوده كه از زمان بنى اميّه تا ايّام حكومت « منصور عبّاسى » عهده‌دار منصب قضاوت در كوفه بود ، در حالى كه پدرش « عبد الرحمن » از فقهاى عصر على ( ع ) محسوب مىشود و هنگام خروج بر « حجاج بن يوسف » ، كشته شد ( بنا بر اين « ابن اذينه » كه از ياران امام صادق ( ع ) است با « محمد » معاصر بوده ، نه با پدرش « عبد الرحمن » ) .