همه بايد اعتراف كرد كه گويى اين كتاب بزرگ هنوز دست نخورده است و نياز به شروح فراوان ديگرى دارد كه گوهرهاى معانى آن را از درون صدف الفاظ بيرون كشند و در درياى بيكران نهج البلاغه به غوّاصى پرداخته ، لؤلؤهاى معانى را بيرون آورند و نيازهاى اين عصر و زمان و اعصار و ازمنهء آينده را از آن بيرون كشند زيرا ابعاد نهج البلاغه همچون ابعاد وجود « على » ( ع ) آن چنان وسيع و گسترده است كه به اين آسانى نمىتوان بر آن دست يافت . البته شروح و ترجمه‌هايى كه در بالا به آن اشاره شد ، همه كامل و گسترده نيست و بعضى از آنها تنها بخشى از « نهج البلاغه » را مورد شرح قرار داده است و در ميان اين شروح بعضى وسيعتر و كاملتر و داراى امتيازات خاصّى است كه در ذيل به بخشى از آنها اشاره مىشود : 1 - « أعلام نهج البلاغة » كه به گفتهء « علامهء امينى » قديمىترين شرح نهج البلاغه است و مؤلف آن « على بن الناصر » از معاصران مرحوم « سيّد رضى » است . 2 - « منهاج البراعة » نوشتهء « سعيد الدين هبة اللّه قطب راوندى » از علماى قرن ششم هجرى . 3 - شرح « ابن أبى الحديد معتزلى » از علماى قرن هفتم در بيست جلد كه از مشهورترين شروح نهج البلاغه است . 4 - « شرح ابن ميثم بحرانى » از علماى قرن هفتم كه آن نيز از شروح گسترده و جالب است . 5 - شرح ديگرى به نام « منهاج البراعة » نوشتهء مرحوم « حاج ميرزا حبيب اللّه موسوى خويى » از علماى قرن سيزده و چهارده هجرى كه به شرح خويى معروف است .