است و اين شهرت مىتواند ما را بىنياز از اسناد متّصل كند . حتّى بعضى از بزرگان مورّخان نوشته‌اند ، خطبه‌هاى نهج البلاغه كه در ميان مردم شهرت داشته بسيار بيش از آن مقدارى بوده است كه « سيّد رضى » در نهج البلاغه آورده است و در واقع نهج البلاغه گلچينى از آن خطبه‌هاست . از جمله مورّخ معروف « مسعودى » كه حدود يك قرن قبل از « سيّد رضى » مىزيسته در « مروج الذهب » در بارهء خطبه‌هاى امام ( ع ) مىگويد : « و الّذى حفظ النّاس عنه من خطبه فى سائر مقاماته أربع مأئة و نيّف و ثمانون خطبة ، آنچه مردم از خطبه‌هاى امام در موارد مختلف حفظ كرده‌اند چهارصد و هشتاد و چند خطبه است » « 1 » در حالى كه خطبه‌هاى نهج البلاغه كه اكنون در دست ماست حدود دويست و چهل خطبه است . دانشمند معروف ديگرى به نام « سبط بن جوزى » در كتاب « تذكرة الخواص » از « سيد مرتضى » نقل مىكند كه فرموده است : « چهارصد خطبه از خطبه‌هاى امام به دست من رسيده است » . « 2 » « جاحظ » دانشمند معروف اسلامى در كتاب « البيان و التبيين » مىگويد : خطبه‌هاى « على » ( ع ) مدوّن و محفوظ و مشهور بوده است . « 3 » دانشمند ديگرى به نام « ابن واضح » در كتاب « مشاكلة الناس لزمانهم » چنين مىگويد : « مردم از امام على ( ع ) خطبه‌هاى فراوانى حفظ كرده‌اند ، او چهارصد خطبه خوانده و مردم آنها را حفظ نموده و همانهاست كه در ميان ما رايج است و در سخنرانيها از آن استفاده مىكنند . « 4 »

--> ( 1 ) مروج الذهب ، جلد 2 ، صفحهء 419 ، چاپ دار الهجرة قم . ( 2 ) تذكرة الخواص ، صفحهء 128 . ( 3 ) البيان و التبيين ، جلد 1 ، صفحهء 83 . ( 4 ) مشاكلة الناس لزمانهم ، صفحهء 15 .