واقع شد و مناصبى كه به افراد ناصالح تفويض گشت و مفاسدى كه به خاطر اين امور در كلّ جامعهء اسلامى پديد آمد و اختلافات عميقى كه وحدت اسلامى را در هم كوبيد ، گويى به عصر جاهليّت عرب بازگشته است و روز بيعت آن حضرت همچون روز بعثت پيامبر ( ص ) است كه بايد انقلابى نوين همچون انقلاب پيامبر بر پا كند . انقلابى كه مردم را به اسلام « ناب محمدى » ( ص ) باز گرداند . بديهى است در برابر اين انقلاب گروههايى كه منافع نامشروعشان به خطر بيفتد مقاومت خواهند كرد و كورهء امتحان داغ مىشود و در چنين شرايطى رهبر آگاه و آينده‌نگرى همچون على ( ع ) بايد مردم را تكان دهد و بيدار كند و از خطراتى كه در پيش دارند آگاه سازد . توجّه داشته باشيد كه بعضى از مفسّران ، « بليّة » را در اين جا به معنى بلاها و مشكلات تفسير كرده‌اند در حالى كه « بليه » به معناى آزمايش و امتحان است و تمام تعبيرات امام در ادامهء اين خطبه شاهد و گواه آن مىباشد . سپس به تشريح اين امتحان بزرگ الهى پرداخته و با ذكر دو مثال آن را روشن مىسازد . نخست اين كه مىفرمايد : « به خدايى كه پيامبر را به حق فرستاده سوگند كه شما همگى به هم مخلوط و غربال خواهيد شد ! ( تا خالص از ناخالص در آيد و حق از باطل و طرفداران حق از پيروان باطل جدا شوند ) » ( و الّذي بعثه بالحقّ لتبلبلنّ بلبلة « 1 » ، و لتغربلنّ غربلة « 2 » ) . اين طبيعت هر انقلاب الهى است كه به هنگام پيروزى ، جامعه را « غربال » و

--> ( 1 ) « بلبلة » : معانى متعدّدى در لغت براى اين ماده ذكر كرده‌اند كه يكى از آنها اختلاط و درآميختن است و در اين جا معنى مناسب همين است . ( 2 ) « غربلة » : براى اين ماده دو معنى ذكر شده : جدا كردن خوب و بد به وسيلهء غربال ( به كسر غين و به ضم غين هر دو ضبط شده است ) و قطع كردن و جدا نمودن .