عدالت گشايش است ( براى همهء قشرهاى جامعه ) و آن كس كه عدالت براى او تنگ ( و ناگوار ) باشد ، ظلم و ستم براى او تنگتر ( و ناگوارتر ) است ! خطبه در يك نگاه اين سخن امام ( ع ) در واقع بخشى از خطبه‌اى است كه بعد از بيعت مردم با آن حضرت در مدينه ايراد فرمود و در آن به تمام افرادى كه در عصر عثمان اموال بيت المال را غارت كرده بودند يا از طرف خليفه به آنها اهدا شده بود هشدار مىدهد و به آنها اعلام مىكند كه بايد تمام اين اموال را به بيت المال باز گردانند و اگر باز نگردانند با قدرت از آنها خواهد گرفت و به اين ترتيب امام ( ع ) اميد طمع‌ورزان را قطع كرد و در پايان خطبه در جمله‌هايى كوتاه و بسيار پر محتوا ارزش عدالت را بيان فرموده است . شرح و تفسير به خدا سوگند اموال غصب شده را باز مىگردانم ! همان گونه كه از لحن خطبه پيداست ، در آغاز خلافت ظاهرى امير مؤمنان على ( ع ) ايراد شده است . « ابن ابى الحديد » از « ابن عباس » حديث نقل مىكند كه على ( ع ) اين خطبه را در روز دوّم بيعتش ايراد فرمود ( البته عبارات « ابن عباس » كمى با آنچه « سيّد رضى » آورده است تفاوت دارد ، ولى مطلب دقيقا يكى است ) . بديهى است اين سخن همچون آبى بود كه بر آتش سوزانى كه در سينه‌هاى مردم زبانه مىكشيد فرو پاشيده شد ، همانها كه نسبت به بىعدالتيهايى كه در زمان عثمان شده بود شديدا معترض بودند و حتّى گروهى نسبت به نظام اسلامى و قوانين