سر هم قرار گرفتن براى بيعت است ، زيرا يال كفتار ضرب المثلى براى اين گونه موارد است . امّا اظهار نگرانى حضرت از هجوم ناگهانى مردم براى بيعت ، ممكن است به خاطر اين باشد كه چنين بيعت پر شورى ، مسؤوليّت تازه‌اى بر دوش حضرت گذاشت ، به ويژه آن كه پيش‌بينى پيمان شكنى دنياپرستان را مىنمود . در خطبهء 92 ، همين معنى به وضوح ديده مىشود كه امام ( ع ) به هنگام بيعت مردم بعد از قتل عثمان اين نكته را يادآورى فرمود . اضافه بر اين نكته ، از اين نيز نگران بود كه ممكن است تاريكدلان حسود رابطه‌اى ميان قتل عثمان و بيعت مردم با او عنوان كنند . سپس امام ( ع ) در ادامهء اين سخن و ترسيم ازدحام عمومى مردم سه جملهء ديگر اضافه مىكند و مىفرمايد : « هجوم به قدرى زياد بود كه ( نزديك بود دو يادگار پيامبر ( ص ) ) حسن و حسين پايمال شوند و ردايم از دو طرف پاره شد و اينها همه در حالى بود كه مردم همانند گوسفندانى ( گرگ زده كه دور چوپان جمع مىشوند ) در اطراف من گرد آمدند » ( حتّى لقد وطئ الحسنان ، و شقّ عطفاى ، مجتمعين حولى كربيضة الغنم ) . تعبير به « الحسنان » به عقيدهء بسيارى از « مفسّران نهج البلاغه » اشاره به امام حسن و امام حسين - عليهما السلام - است . درست است كه آن دو بزرگوار در آن موقع بيش از سى سال داشتند و جوانانى قوى و زورمند بودند ولى هجوم شديد مردم ، آنها را در مورد حفاظت از پدر ، در تنگنا قرار داد . ولى بعضى از مفسّران دو احتمال ديگر نيز ذكر كردند : نخست اين كه منظور از « الحسنان » دو انگشت بزرگ پاست - آن گونه كه از سيّد مرتضى ( رضوان اللّه عليه ) نقل شده - كه او از ارباب لغت ( ابو عمر ) نقل كرده ، از اشعار عرب نيز شاهدى براى آن آورده است ، ولى با توجّه به اين كه پايمال شدن انگشت پا ،