كه بخشى از خطبه‌ها و نامه‌ها و كلمات قصار آن حضرت را در مدّت كوتاه خلافتش تشكيل مىدهد آن هم خلافتى كه مملوّ از حوادث و ماجراهاى دردناك و جنگهاى پى در پى بود ، مىتوانيم حدس بزنيم كه اگر آن 25 سال نيز على ( ع ) در ميان امّت بود و مردم از چشمهء جوشان علم و دانش بىپايان او بهره مىبردند ، چه آثار عظيمى براى مسلمانان جهان بلكه براى جامعهء بشريّت به يادگار مىماند . ولى چه مىتوان كرد كه اين فيض عظيم را از مسلمانان و بشريّت گرفتند و ضايعهء بزرگى كه هرگز قابل جبران نيست در تاريخ روى داد . 4 - چرا امام ( ع ) مسألهء خلافت را طرح مىكند ؟ بعضى چنين مىپندارند كه آيا بهتر نبود امام ( ع ) اصلا به سراغ مسألهء خلافت كه مربوط به گذشته بود نمىرفت و آن را به دست فراموشى مىسپرد مبادا منشأ اختلاف بيشترى در ميان مسلمانان گردد ؟ ! نظير همين سخن ، امروز هم از سوى گروهى مطرح است و به مجرد اين كه سخن از خلافت بلا فصل على ( ع ) به ميان آيد مىگويند براى حفظ وحدت مسلمين سكوت كنيد و اين گونه مسائل را به فراموشى بسپاريد ، ما امروز با دشمنان بزرگى رو به رو هستيم و پرداختن به اين مسائل ما را در مبارزه با دشمنان مشترك تضعيف مىكند ، اصولا اين گونه بحثها چه فايده‌اى مىتواند داشته باشد در حالى كه پيروان هر يك از مذاهب تصميم خود را گرفته و به راه خويش مىروند و بسيار بعيد به نظر مىرسد كه ادامهء اين گونه بحثها سرچشمهء اتحاد تازه‌اى شود . در پاسخ اين سؤال لازم است دو نكته را يادآور شويم : الف - واقعيّتهاى موجود هرگز نمىتواند حقيقتها را به فراموشى بسپارد . اين يك حقيقت است كه علاوه بر تأكيد شخص پيامبر ( ص ) بر خلاف على ( ع ) شايستگى او از هر نظر براى اين امر بيشتر بود ، حال چه حوادثى واقع شد كه اين