بخش دوّم و النّاس في فتن انجذم فيها حبل الدّين ، و تزعزعت سواري اليقين ، و اختلف النّجر و تشتّت الامر و ضاق المخرج و عمي المصدر فالهدى خامل و العمى شامل عصي الرّحمن و نصر الشّيطان و خذل الايمان فانهارت دعائمه و تنكّرت معالمه و درست سبله و عفت شركه اطاعوا الشّيطان فسلكوا مسالكه و وردوا مناهله ، بهم سارت اعلامه ، و قام لواؤه ، فى فتن داستهم باخفافها و وطئتهم باظلافها ، و قامت على سنابكها ، فهم فيها تائهون حائرون جاهلون مفتونون فى خير دار و شرّ جيران ، نومهم سهود ، و كحلهم دموع ، بارض عالمها ملجم و جاهلها مكرم . ترجمه ( خداوند پيامبرش را در زمانى فرستاد كه ) مردم در فتنه‌ها گرفتار بودند ، فتنه‌هايى كه رشتهء دين در آن گسسته و ستونهاى ايمان و يقين متزلزل شده بود . اصول اساسى فطرت و ارزشها دگرگون گشته و امور مردم پراكنده و متشتّت ، راههاى فرار از فتنه‌ها بسته و پناهگاه و مرجع ، ناپيدا بود . ( در چنين محيطى ) هدايت ، فراموش شده و گمراهى و نابينايى ، همه را فرا گرفته بود . ( در چنين شرايطى ) خداوند رحمان معصيت مىشد و شيطان يارى مىگرديد و ايمان ، بدون يار و ياور مانده بود . اركان ايمان فرو ريخته و نشانه‌هاى آن ناشناخته مانده و طرق آن ويران و شاهراههايش ناپيدا بود . مردم پيروى شيطان مىكردند و در مسير خواسته‌هاى او گام بر مىداشتند . در آبشخور شيطان وارد شده و به وسيلهء آنها ( مردمى كه در دام شيطان گرفتار بودند ) نشانه‌هاى او آشكار و پرچم وى به اهتزاز در آمده بود . اين در حالى بود كه مردم در فتنه‌هايى گرفتار بودند كه با پاى