بيان شده است : حمد و ستايش مىكنم او را براى جلب اتمام نعمتش و اظهار تسليم در برابر عزّتش و تقاضاى حفظ و نگهدارى از معصيتش ، چرا كه آن كس را كه او هدايت فرمايد هيچ گاه گمراه نمىشود و آن كس را كه او دشمن دارد هرگز رهايى نمىيابد ، زيرا ستايش او در ترازوى سنجش ، از همه چيز سنگينتر است و براى ذخيره كردن ، از هر گنجى برتر و گواهى مىدهم كه جز خداوند معبودى نيست ، يگانه و بىشريك است ، همان گواهيى كه خلوص آن آزموده شده و عصاره و جوهرهء آن را در عمق عقيدهء خود جاى داده‌ام ، شهادتى كه تا خدا ما را زنده دارد به آن پايبنديم و آن را براى صحنه‌هاى هولناكى كه در پيش داريم ذخيره كرده‌ايم زيرا اين ( شهادت به توحيد ) پايهء اصلى ايمان و ريشه و قوام آن و سرآغاز همهء نيكيها و سبب جلب خشنودى خداوند و موجب طرد و دورى شيطان است . و نيز گواهى مىدهم كه محمّد ( ص ) بنده و فرستادهء اوست ، او را با دين و آيين آشكار ، و نشانهء روشن ، و كتاب نوشته شده ، و نور درخشان و روشنايى تابنده ، و امر و فرمان قاطع و بىپرده ، فرستاد تا شبهات را از ميان بردارد و با دلايل و منطق روشن استدلال كند و به وسيلهء آيات الهى مردم را از مخالفت خدا بر حذر دارد و از كيفرهايى كه به دنبال مخالفت ، دامنگيرشان مىشود بترساند . خطبه در يك نگاه اين خطبه در واقع داراى پنج فراز است ( كه در ضمن چهار بخش مورد بحث و بررسى قرار مىگيرد ) : فراز اوّل در بارهء حمد و ثناى الهى و پناه بردن به فضل و كرم و رحمت او و فراز دوّم در بارهء شهادت به توحيد پروردگار و آثار پر بار ايمان به توحيد و فراز سوّم شهادت و گواهى به نبوّت ، به اضافهء بخش مهمّى از فضايل پيغمبر اكرم ( ص ) و اوضاع و احوال عصر جاهليّت و گرفتاريهاى عظيم جامعهء