« عبر » از مادّهء « عبرت » از ريشهء « عبور » گرفته شده ، به همين دليل هنگامى كه انسان حادثه‌اى را مىبيند و از آن عبور كرده و مصداق‌هاى ديگرى را در نظر مىگيرد به آن عبرت گفته مىشود و قرآن مجيد پر است از تواريخ انبيا و اقوام پيشين كه به عنوان درس عبرت بيان شده و جاى جاى آنها آموزنده و پر معنى است . « امثال » مىتواند اشاره به مثلهايى باشد كه در قرآن مجيد آمده و آن نيز فراوان است ، مانند : « أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ » ، آيا نديدى چگونه خداوند مثالى براى سخن پاك گفته است و آن را تشبيه به درخت پاك و پاكيزه‌اى مىكند ( كه پر بار و پر ثمر است ) » ؟ « 1 » و مىتواند اشاره به افراد و اشخاصى بوده باشد كه شرح حال آنها به عنوان يك مثال و يك الگو در قرآن آمده ، مانند : « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ إِذْ قالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » ، خداوند مثلى براى مؤمنان زده ، به همسر فرعون در آن هنگام كه گفت : پروردگارا خانه‌اى براى من نزد خودت در بهشت بساز و مرا از فرعون و عمل او نجات ده و مرا از قوم ظالم ، رهايى بخش » . « 2 » 6 - « و مطلق و مقيّد آن را روشن ساخته است » ( و مرسله و محدوده ) . « مطلق » احكامى است كه بدون قيد و شرط بيان شده ، مانند : « أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ » ، خداوند خريد و فروش را حلال كرده » « 3 » و « مقيّد » حكمى است كه با قيد و شرطى بيان شده ، مانند : « تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ » ، تجارتى كه از روى رضايت شما بوده باشد » . « 4 » روشن است كه جمع ميان مطلق و مقيّد ايجاب مىكند كه مطلق را به وسيلهء مقيّد ، تقييد كنيم و در مثال بالا تنها معامله‌اى را صحيح بدانيم كه مورد تراضى

--> ( 1 ) سورهء ابراهيم ، آيهء 24 . ( 2 ) سورهء تحريم ، آيهء 11 . ( 3 ) سورهء بقره ، آيهء 275 . ( 4 ) سورهء نساء ، آيهء 29 .