بود و نيز احكامى بود كه در سنّت پيامبر ( ص ) عمل به آن واجب بود ولى در كتاب خدا ترك آن اجازه داده شده بود و احكامى كه در بعضى از اوقات ، واجب ولى در زمان بعد زايل شده بود . اينها همه در حالى است كه انواع محرمات آن از هم جدا شده ، از گناهان كبيره‌اى كه خداوند وعدهء آتش خود را بر آن داده تا گناهان كوچكى كه غفران و آمرزش خويش را براى آن مهيّا ساخته است و نيز احكامى كه انجام كمش مقبول و مراتب بيشترش مجاز و مردم از جهت آن در وسعت بودند ( آرى خداوند چنين كتابى را با اين جامعيّت و وسعت و دقت بر پيامبرش نازل كرد و او بعد از رحلتش آن را در ميان امّت به يادگار گذارد ) . شرح و تفسير ويژگيهاى قرآن در خطبه‌هاى نهج البلاغه ، مكرر در بارهء اهميّت و عظمت قرآن بحث شده است و هر يك از اين سخنان ناظر به مطلبى مىباشد . در اين جا مولا على ( ع ) بحث جامعى در بارهء جامعيّت قرآن مطرح فرموده است ، زيرا هدف اصلى امام ( ع ) اين بوده كه اين نكته را بيان كند كه اگر رسول خدا ( ص ) از ميان مسلمانان رفته ، كتاب جامعى در ميان آنان به يادگار گذارده كه برنامهء زندگى معنوى و مادّى ، فردى و اجتماعى آنها را در تمام جهات تنظيم و تبيين مىكند . نخست مىفرمايد : « او كتاب پروردگارتان ( قرآن ) را در ميان شما به يادگار گذاشت » ( كتاب ربّكم فيكم ) . « 1 »

--> ( 1 ) « كتاب » منصوب است به عنوان عطف بيان براى « ما » در جملهء ( خلّف فيكم ما خلّفت الانبياء ) و يا مفعول است براى فعل مقدّر ( خلّف ) يا ( اعنى ) .