مستقل و جداگانه‌اى است . آنچه لازم است در اين جا به آن اشاره شود چند موضوع است كه ذيلا به طور فشرده مىآوريم : 1 - از « قرآن مجيد » و همچنين خطبه‌هاى « نهج البلاغه » مسأله ثبوت انواع ، حد اقل در مورد انسان استفاده مىشود ، ولى در مورد ساير انواع موجودات تصريحات خاصى ديده نمىشود . هر چند بعضى از طرفداران فرضيّهء تحوّل به طور عام كه انسان را نيز شامل مىشود اصرار دارند كه آيات قرآن و تعبيرات نهج البلاغه را به طورى توجيه كنند كه با نظريه تحوّل و تكامل بسازد و حتّى اين آيات و خطبه‌ها را دليلى بر مدّعاى خود شمرده‌اند . ولى هر ناظر بىطرف مىداند كه اين ادّعا جز با تكلّفات بعيد امكان‌پذير نيست . 2 - مسألهء تكامل يا ثبوت انواع مسأله‌اى نيست كه بتوان با آزمايش و دلايل حسى و عقلى اثبات كرد چرا كه ريشه‌هاى آن در ميليونها سال قبل نهفته شده ، بنا بر اين آنچه طرفداران يا مخالفان آن مىگويند همه شكل فرضيه دارد و دلايل آنها بيش از يك سلسله دلايل ظنّى نيست ، بنا بر اين هرگز نمىتوان گفت آيات خلقت انسان و عبارات نهج البلاغه با گفته‌هاى آنها نفى مىشود . به تعبيرى ديگر : علوم در اين گونه فرضيّات راه خود را طى مىكنند بىآنكه بتوانند لطمه‌اى به باورهاى مذهبى بزنند و لذا فرضيّات علمى دائما در حال تغيير و تحوّلند و اى بسا فردا ، قراين تازه‌اى كشف بشود و فرضيّهء ثبوت انواع ، طرفداران بسيار زيادترى پيدا كند . مثلا در اين اواخر در مطبوعات ، اين خبر به چشم مىخورد كه جمجمه‌هايى از انسانهاى مربوط به حدود 2 ( دو ) ميليون سال قبل پيدا شده كه با انسان امروزى فرق چندانى ندارد و اين مطلب پايه‌هاى فرضيّهء تكامل را به لرزه در آورد چرا كه آنها معتقدند انسانهايى كه در چند صد هزار سال قبل مىزيسته‌اند هرگز به صورت انسانهاى كنونى نبوده‌اند .