[ جلد اول ] [ مقدمة المؤلف ] بسم اللّه الرحمن الرحيم انگيزهء اصلى تأليف اين كتاب « گنجينهء بزرگ معارف اسلام » « عاليترين درس براى تعليم و تربيت انسانها » « بهترين سرمايه خودسازى و تهذيب نفس » و « مؤثّرترين برنامه براى ساختن جامعه‌اى سالم و پاك و سربلند » عناوينى است كه به حق مىتوان براى نهج البلاغه انتخاب كرد . تنها كسانى مىتوانند در بارهء اين كتاب بزرگ و بىنظير سخن بگويند كه حد اقل يك بار با دقّت كامل تمام آن را از آغاز تا پايان مطالعه كرده باشند آن گاه روشن خواهد شد هر چه در بارهء اين مجموعهء گرانبها گفته شود ، كم است ! اين جانب مانند بسيارى ديگر از علاقه‌مندان به نهج البلاغه بخشهايى از آن را بر حسب نيازهاى مختلف مطالعه كرده بودم ، تا اين كه در پانزدهم خرداد سال 42 كه به اتفاق جمعى از متفكّران بزرگ اسلامى به زندان افتادم ، عوامل شاه روزهاى اوّل را بر ما بسيار سخت و مشكل گرفتند و همه چيز را براى ما ممنوع كردند ، ولى تدريجا بر اثر فشار افكار عمومى محدوديتها كاسته شد و ما توانستيم از دوستانمان خواهش كنيم كتابهايى را براى مطالعه در زندان براى ما بياورند ، من نهج البلاغه را مطالبه كردم كه در آن فرصت خوب با فراغت بال بتوانم به طور مرتب و منظم آن را مرور كنم مخصوصا توفيق الهى شامل حال شد بخش دوّم نهج البلاغه ( بخش‌نامه‌ها و فرمانهاى سياسى و اخلاقى ) را به طور كامل مطالعه و