الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
74
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
منعكس است . « طريحى » در « مجمع البحرين » در ماده « سجن » درباره سجّين گويد : « و فى التفسير هو كتابٌ جامعٌ ديوانُ الشّر دوّن اللّهُ فيه اعْمالَ الكفرة و الفَسَقَة مِنَ الجِنِّ وَ الانس » : « در تفسير آمده است كه سجين كتابى است جامع ديوان بديها كه خداوند اعمال كافران و فاسقان جنّ و انس را در آن تدوين كرده است » . البته طريحى روشن نساخته كه اين تفسير از معصوم است يا غير او . « 1 » در سورههاى انفطار و مطففين ، به طور مجمل درباره ابرار و فجّار سخن آمده است و به طور مشروح ، خصوصاً درباره ابرار در سوره دهر ( انسان ) بيان گرديده است . آنجا كه مىفرمايد : إِنَّ الْابْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْس كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوراً - عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيراً : « نيكان از جامى مىنوشند كه با عطر خوشى آميخهت است * از چشمهاى كه بندگان خاص خدا از آن مىنوشند ، و از هر جا بخواهند آن را جارى مىسازند » . « 2 » در حديثى از امام باقر ( عليه السلام ) درباره اين چشمه آمده : « هِىَ عَينٌ فى دارِ النّبى ( صلى الله عليه وآله ) تَفْجُر الى دوُر الانْبياء و المؤمنين » : « اين چشمهاى است در خانه پيغمبر اسلام ( صلى الله عليه وآله ) كه از آنجا به خانه ساير پيامبران و مؤمنان جارى مىشود » . « 3 » در ادامه اين سوره ، سخن از بهشت و حرير و تكيه زدن بر تختهاى زيبا زير سايه درختان بهشتى و چيدن ميوههاى بهشت است و اين كه گرداگرد ابرار ظرفهاى نقره و قدحهاى بلورين مىگردانند ( كنايه از اين كه بهترين غذاها و نوشيدنىها براى آنها آماده است ) ، از چشمهاى كه « سلسبيل » نام دارد شراب بهشتى نوشند ، نوجوانانى چون مرواريد گرداگرد آنها به خدمت مشغولند ، لباسهاى حرير نازك و
--> ( 1 ) . تفسير نمونه ، جلد 26 ، صفحه 5 - 254 . ( 2 ) . سوره دهر ( الانسان ) ، آيات 6 - 5 . ( 3 ) . تفسير ( نور الثقلين ) ، جلد 5 ، صفحه 477 و ( روح المعانى ) ، جلد 29 ، ص 155 ، به نقل از تفسير نمونه ، جلد 25 ، صفحه 350 . .