هار آن دالّ بر شكوه و شكايت است ، صبر براى عامه سخت‌ترين منزل ، براى اهل محبت مخوفترين مقام و براى موحدّين نازلترين موقف است و بر سه درجه است : درجه اول از صبر ، صبر از معصيت است كه براى بقاء ايمان و دورى از عذاب است و با مطالعه و عيد الهى حاصل مىگردد ، در اين مقام اگر موجبات صبر انفعال و شرمندگى باشد و حيا از حق ، موجب شود كه سالك از معاصى كناره‌گيرى نمايد ، اين نحوه صبر عالىتر است . درجه دوم از صبر ، صبر بر طاعت است كه به محافظت طاعت ، رعايت طاعت و به تحسين طاعت حاصل است ، تحسين طاعت به علم ، رعايت طاعت به اخلاص و محافظت به دوام طاعت است . درجه سوم از صبر : صبر در بلايا و مصائب است كه براى رسيدن به حسن جزاء الهى است ، تحمّل اين صبر با انتظار فرج از طرف حق متعال سهل و آسان مىگردد ، سبك گردانيدن مصائب و سهل شمردن آنها با ياد خدا و متذكّر شدن نِعَم بىپايان او است ، آن كه متذكّر حق متعال است ، زير بار مصائب ، احساس ناراحتى نمىكند . « 1 » حكايتى عجيب يكى از بزرگان دين نقل مىكند : كه از گورستانى مىگذشتم ، زنى را ديدم ميان چند قبر نشسته و اشعارى مىخواند بدين مضمون : « صبر كردم در حالى كه عاقبت صبر را مىدانم عالى است ، آيا بىتابى بر من سزاوار است كه من بىتابى كنم ؟ ! « صبر كردم بر امرى كه اگر قسمتى از آن به كوههاى شرورى وارد مىشد ، متزلزل مىگرديد ، اشك به چشمانم وارد شد ، سپس آن اشكها را به ديدگان خود

--> ( 1 ) . مقامات معنوى ، جلد 2 ، صفحه 39 ( به نقل از عرفان اسلامى ، جلد 12 ، صفحه 362 ) . .