اى عزيز ! اگر قدرت متابعت از همچون فضّه را نداريم ، سعى كنيم لااقل از كلام بيهوده بپرهيزيم ، كه : سخنِ بيش از حدّ موجب هلاكت انسان است ، چه رسد حرف زيادى بيهوده ! مولى على ( عليه السلام ) فرمودند : « الكلام كالدواء قَليلُهُ يَنْفَع و كثيرهُ قاتِل » : « كلام مثل دواء است كمش سودمند است و زيادش كشنده است » . « 1 » ابن ابى الحديد معتزلى مىگويد : در صفات پيامبر اكرم ( صلى الله عليه و آله ) آمده ، كه آن حضرت تند و خشن و بدخلق و بلند صدا نبودند « ليس بِفَظّ و لاصَخّاب » . « 2 » ) پس به حضرتش اقتدا كن و سيره او را پيش گير كه « و فى رسول الله اسْوَةٌ حَسَنَه » : « او اسوه و الگوئى جامع براى يك زندگى كامل است و از اهانت و فحش و سخن ناروا بپرهيز زيرا گاهى اهانتى با انسان چنان كند كه شمشير و خنجر نكند ، چه بسا سخنى كه مثل شمشير برنده است « رُبّ كلام كالحُسام » « 3 » و چه بسا كلامى كه مجروح كننده است « رُبّ كلام كَلّام » « 4 » و چه بسا گفتارى كه مؤثرتر از تير باشد « رُبّ كلام انْفَذ مِنْ سهام » « 5 » : چه بسا قولى نافذ تر از حمله اى در جنگ باشد كه قهر و غلبه بر آن پيدا كنى « رُبّ قول انفذ من صَول « 6 » » گاهى بهتر است در ميدان جنگ به كسى حمله كنى و او را مجروح سازى تا بخواهى به او فحش دهى و شخصيت او را جريحه‌دار كنى . وقار و شخصيت خود را حفظ كن كه صورت حقيقى زن در صورتى ظاهرى و جمال او است و صورت حقيقى مرد در كلام و نطق او است « صورة المرأة فى وجهها

--> ( 1 ) . غررالحكم . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، جلد 10 ، ذيل همين فراز . ( 3 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 . ( 4 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 . ( 5 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 . ( 6 ) . بحار الانوار ، جلد 71 ، صفحه 291 ، نهج البلاغه ، حكمت 394 صبحى صالح و 388 فيض الاسلام . .